برنامه ریزی شهری
کارشناسی ارشد برنامه ریزی شهری
نویسنده: رضا دشتی برنجه - ۱۳٩٦/٥/٢۳

آخرین متغیر مورد بررسی
که متغیر اصلی پژوهش حاضر بوده و در جواب به سؤال اصلی و آزمون فرضیه اصلی می­باشد
به این صورت مطرح می­شود که افزایش ساخت­وسازهای فشرده و توسعه تراکم شهری منجر به
کاهش کیفیت زندگی شهری می­شود. با توجه به نتایج به دست آمده از تجزیه­وتحلیل داده­های
به دست آمده مشخص شد که میزان خطای برآورد شده (sig) برابر با 970/0 بوده و این معیاری برای تأیید فرض آماری H0 بوده و دلیلی بر رد فرض آماری H1. بنابراین در سطح اطمینان 95 درصد چنین
استنباط می­شود که کیفیت زندگی طبق شاخص­های مطالعه شده از توسعه تراکم­سازی در
منطقه 18 تأثیر قابل محسوسی نپذیرفته و روند رشد عمودی شهر منجر به کاهش کیفیت و
عناصر رفاهی زندگی نشده است.

به منظور مقایسه بهتر و
پی بردن به آثار تراکم­سازی در کیفیت زندگی شهری مشخض شد که افزاش تراکم بر میزان
دسترسی­ها در منطقه تأثیر منفی داشته و باعث اختلال در آن شده است. اما بر کیفیت
روابط اجتماعی و امنیت اجتماعی تأثیر بهینه و مثبتی داشته است. سایر شاخص­های
کیفیت زندگی از میزان تراکم­سازی مسکونی تأثیرپذیر قابل توجهی نپذیرفته­اند.

جدول شماره (12)تأثیر متغیرهای کیفیت زندگی بر افزایش
تراکم­های مسکونی در منطقه 18

متغیرها

میزان t

میزان خطا (sig)

تأثیر

وضعیت دسترسی و ارتباطات

1/2-

035/0

تأثیر منفی دارد.

محیط زیست شهری

35/0

72/0

تأثیر ندارد.

کیفیت روابط اجتماعی

1/14

000/0

تأثیر مثبت دارد.

امنیت اجتماعی

8/32

000/0

تأثیر مثبت دارد.

مشارکت اجتماعات محلی

021/0

984/0

تأثیر ندارد.

حفظ هویت شهر و احساس تعلق به محیط

361/0

718/0

تأثیر ندارد.

نظم شهری

013/0

990/0

تأثیر ندارد.

متغیر کیفیت زندگی

037/0

970/0

تأثیر ندارد.

 

نتایج فوق نشان داد که
فشرده­سازی توسعه شهر و توسعه عمودی آن به مرور زمان بعضی از شاخص­های کیفیت زندگی
را تحت تأثیر قرار می­دهد، اما سرجمع عوامل فوق که نشانگر کیفیت زندگی مطلوب می­باشد،
از توسعه عمودی کنترل شده و رشد شهری هوشمند تأثیر نامطلوبی نمی­پذیرد. شاید توسعه
در چاچوب برنامه­ریزی شده و توسعه افقی کاملا هدایت شده به توسعه کیفیت زندگی هم
منجر شود اما رشدی عمودی که با معیارهای اجتماعی، فرهنگی و رفاهی همراه نباشد
تأثیری بر کیفیت زندگی شهری نخواهد داشت. چیزی که در توسعه عمودی منطقه 18 شهرداری
تهران در حال وقوع است. چرا که در این منطقه تنها توجه به بافت کالبدی و توسعه
صرفا فیزیکی مطرح است تا توسعه کل عناصر شهری؛ بدین صورت انتظاری از توسعه سایر
شاخص­های کیفیت زندگی به فراخور این توسعه فیزیکی و عمودی را نباید داشت.

نویسنده: رضا دشتی برنجه - ۱۳٩٦/٥/٢۳

مطالعه
کیفیت زندگی در نواحی شهری در سال های اخیر مورد توجه گسترده بوده است. محققان
رشته های گوناگون از جنبه های متعددی نسبت به تحقیق کیفیت زندگی شهری اقدام کرده
اند. به این ترتیب روش های گوناگونی برای مطالعه کیفیت زندگی شهری به کار گرفته
شده است. پژوهش حاضر نیز به بررسی رابطه بین فشردگی شهری (تراکم) و کیفیت زندگی در
منطقه 18 شهرداری تهران می پردازد. لذا معیارهای دسترسی و ارتباطات، محیط زیست
شهر، کیفیت روابط اجتماعی، امنیت اجتماعی، مشارکت اجتماعات محلی، حفظ هویت شهر
واحساس تعلق به محیط و نظم شهری مورد تأکید بوده است. در این تحقیق به بررسی رابطه
بین کیفیت زندگی و فشردگی شهری (تراکم) با استفاده از پرسشنامه پرداخته شده است.
نتایج تحقیق حاکی از این است در محدوده منطقه 18 شهرداری تهران، از بین 7 شاخص
مورد مطالعه در کیفیت زندگی ساکنان، تنها سه شاخص شامل وضعیت دسترسی و ارتباطات، کیفیت
روابط اجتماعی و امنیت اجتماعی به ترتیب با میانگینهای 7/18، 8/12 و 5/8 از تراکم
مسکونی تأثیر پذیرفته و سایر شاخص ها از فشرده سازی و افزایش تراکم مسکونی تأثیر
نپذیرفته
¬اند. تأثیرهای فوق به دو صورت
مثبت و منفی بوده و افزایش تراکم
¬های
مسکونی طی سال های اخیر منجر به تأثیر منفی در کیفیت دسترسی و ارتباطات در منطقه
داشته و تأثیر مثبت بر کیفیت روابط اجتماعی و امنیت اجتماعی داشته است. بطور کلی
افزاش تراکم شهری تأثیر منفی و محسوسی در کیفیت زندگی ساکنان شهری نداشته و در
مواردی به تأثیر مثبت کیفیت زندگی نیز کمک کرده است

نویسنده: رضا دشتی برنجه - ۱۳٩٤/٥/٧

مقدمهCPTED

اهمیت سیاست ها، برنامه ها و تدابیر پیشگیری از جرائم با توجه به ناکارآمدی
نظام عدالت کیفری در مبارزه با جرائم غیر قابل انکار است. یکی از انواع راهبردهای پیشگیرانه
ی مکانیکی از جرم "پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی     CPTED  خلاصه Crime Prevention Through Environmental Design) است که نخستین بار توسط جرم شناس آمریکایی
سی. ری. جفری در کتابی با همین نام ارائه شد. پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی را
می توان این گونه تعریف کرد: "طراحی مناسب و کاربری موثر از فضا و محیط ساخته
شده که منجر به کاهش فرصت های مجرمانه، افزایش ترس از جرم و بهبود کیفیت زندگی می شود".
این نظریه بر این اندیشه مبتنی است که رفتار انسانی در محیط، تحت تأثیر طراحی آن محیط
قرار دارد. این نظریه تأکید دارد که با بهینه سازی فرصت های ناظر، تعریف مشخص و واضح
از قلمرو و ایجاد تصویری مثبت از محیط می توان مجرمان را از ارتکاب جرم بازداشت.

تعریف نظریه CPTED:

نظریه CPTED بر
این ادعا استوار است که می توان با طراحی مناسب محل سکونت، کار و زندگی افراد، از جرائم
ارتکابی در محیط ساخته شده پیشگیری کرد. این پیشگیری، بر این باور است که مجرم ارتکاب
جرم را انتخاب می کند، جرم معلول فرصت است، مجرم فردی عقلانی است و جرم انتخابی عقلانی
است و تأثیر گذاشتن بر عوامل وضعی راحت تر از تغییر و مبارزه با ضعف های بشری و اصلاح
شخصیت افراد است. در نتیجه راه حل مناسب را کم کردن فرصت های مجرمانه می داند.

نظریه CPTED را
می توان این گونه تعریف کرد: طراحی مناسب و کاربری موثر از محیط و ساختمان که منجر
به کاهش جرم و ترس ناشی از جرم می شود (قورچی بیگی، 1389، 348). به عبارت دیگر طراحی
مناسب و استفاده ی درست از محیط می تواند علاوه بر پیشگیری از وقوع جرم، کیفیت زندگی
را بهبود بخشیده و ترس از جرم را کاهش دهد (Crowe، 2000،
p46).

تاریخچه نظریه CPTED:

می توان گفت که نظریه CPTED رهیافتی
جدید است که سابقه ای طولانی دارد. این نظریه محصول دهه ی 60 به بعد میلادی در آمریکا
است. شاید قبل از این، هیج گاه به این اندازه به تأثیر محیط ساخته شده بر جرم پرداخته
نشده بود. بعد از این دهه بود که در اثر فعالیت های افرادی چون جین جاکوبز با کتاب
"حیات و مرگ شهر های بزرگ آمریکا" (Jacobs،
1961)، اسچلمو آنجل با کتاب "پیشگیری از جرم از
طریق طراحی شهری"
(Angel، 1968)، الیزابت وود با کتاب "جنبه های اجتماعی
خانه سازی در توسعه شهری" (Wood،
1976)، این نظریه و روابط میان محیط و جرم بیشتر آشکار
شد.

کتاب معروف خانم جیکوبز با نام " حیات و مرگ شهر های بزرگ آمریکا"،
به واقع سرمنشاء آغاز تحقیقات در مورد تأثیر عوامل شهری فیزیکی و اجتماعی بر رفتار
و تعاملات مردم آنها تلقی می شود. وی از جمله کسانی است که نخستین بحث ها را در خصوص
"زوال شهری"
(Urban Decay) و ارتباط آن
با جرم، انجام داده است. به عقیده جفری، این جاکوبز بود که نخستین جرقه های مربوط به
چگونگی ارتباط شرایط محیطی با پیشگیری از جرم را بیان کرد. کتاب آنجل با نام
"پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی" (1968) اشاره به این امر داشت که چگونه
شهروندان می توانند نقش فعالی در پیشگیری از جرم داشته باشند. وی کار خود را با مشخص
کردن محیط هایی که در آن قابلیت ایجاد فرصت برای ارتکاب جرم در آنها فراهم بود، آغاز
کرد. وی بر این عقیده بود که بعضی از مناطق در مقایسه با سایر مناطق از میزان جرائم
بیشتر برخورداند، به این علت که فرصت بیشتری برای مجرمان معقول فراهم آورند. به عبارت
دیگر، مجرمان از طریق فرایند تصمیم گیری، آماج های مورد نظر خود را انتخاب می کنند
و در این فرایند، تلاش و خطر رسیدن به نتیجه ی حاصله را مورد ارزیابی قرار می دهند.

جین جاکوبز ایده ای طراحان شهری در آن زمان را به چالش کشید. طراحان شهری
عقیده داشتند که محله ها باید از یکدیگر مجزا بوده و خیابان های خلوت امن تر از خیابان
های شلوغ هستند. وی درباره ایده ی طراحی شهری در آن دوران اعتقاد داشت که روش های طراحی
شهری، مردم را از افزایش چارچوب های اجتماعی برای خود-نظارتی موثر ناتوان می سازد.
وی برای امن تر شدن خیابان ها در کتاب خود پیشنهاد می کند که فضاهای عمومی از خصوصی
از یکدیگر مشخص شوند و کاربری خیابان نیز متنوع و گوناگون شود.

در این دهه (شصت میلادی) بیشتر فعالیت ها بر تأکید و اثبات رابطه ی میان
محیط فیزیکی و جرم قرار داده شده است. از اواسط دهه ی هشتاد میلادی با شکل گیری نظریه
"جرم شناسی محیطی" (Brantingham،
1991)
و نظریه های دیگر همچون
"پنجره های شکسته" و تقویت اصول و مبانی نظری پیشگیری وضعی (نظریه انگلیسی
در مقایسه با نظریه پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی)، مبانی نظری پیشگیری از جرم
از طریق طراحی محیطی نیز قوت بیشتر یافت. البته ریشه جرم شناسی محیطی و مطالعه در مورد
"نقاط جرم خیز" (Hot Spot) و مکان های خطرناک را می توان در اواسط قرن نوزدهم مشاهده کرد. در واقع
از همین دهه بر مکان، به عنوان یکی از عناصر چهارگانه ی جرم (مجرم، بزه دیده، مکان
و جرم) تأکیده شده است.

نظریه پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی در ابتدا به وسیله س سی. ری.
جفری ابداع و تنظیم شده است. در همین زمان اصطلاح محدود تری توسط اسکار نیومن تحت عنوان
"فضای قابل دفاع" مطرح شد. این دو، کار خود را بر مبنای کار اسچملو آنجل،
الیزابت وود و جین جاکوبز قرار داده بودند. کتاب جفری تحت عنوان "پیشگیری ازجرم
از طریق طراحی محیطی" در سال 1971 منتشر شد. کتاب نیومن که همزمان با کتاب جفری
به چاپ رسید "فضای قابل دفاع" نام داشت. دیدگاه نیومن مورد تائید و حمایت
سایر نظریه ها چون CPTED قرار
داشت. نیومن، جفری را، به وجود آوردنده و منشاء اصلی این مفهوم می داند و این نظریه
را به وی نسبت می دهد. دیدگاه نیومن باعث ارتقاء دیدگاه جفری درباره نظریه CPTED شد و منجر به بازنگری مجدد کتاب توسط جفری
گشت. جفری جنبه ها و ابعاد مختلف این دیدگاه را بررسی کرد و آنها را گسترش داد و نهایتا
در سال 1990 کتاب خود را دوباره منتشر نمود. الگوی جفری از الگوی نیومن بسیار جامع
تر و کامل تر بود.

ارکان و عناصر نظریه CPTED

1- تعیین قلمرو
(قلمروگرایی)

موجود زنده بنا بر خصلت خود مدعی قلمروی خاص است و از آن در مقابل دیگران
دفاع می کند. هایدگر عقیده دارد که اجزای اصلی قلمرو "مشخص" بودن و
"دفاع" از آن است. وی بر این باور است که هر حیوان توسط حباب ها یا بالون
هایی با اشکال غیر منظم احاطه شده است که جهت حفظ فضایی متناسب ما بین یکایک جانوران
به کار می رود. وی این فواصل را تشریح و آنها را فاصله گریز، فاصله حساس یا بحرانی
و فاصله شخصی یا اجتماعی خوانده است (بحرینی و تاجبخش، 1377، 19-20). میزان وابستگی
افراد به محیط درجات مختلفی دارد: بی تفاوتی نسبت به یک مکان، آگاهی از قرارگیری در
یک مکان، دلبستگی به مکان، یکی شدن با اهداف مکان، حضور در مکان، فداکاری برای مکان
(فلاحت، 1385، 3-62).

طراحی باید به گونه ای باشد تا فضاهای عمومی، خصوصی و نیمه خصوصی از یکدیگر
متمایز باشند. زیرا اگر این فضاها تفکیک شوند هر فرد نسبت به فضای خود احساس تعلق خواهد
کرد و در نتیجه در صورت ورود فردی غریبه یا مهاجم وی مورد مراقبت و نظارت ساکنین قرار
خواهد گرفت. نتایج یک مطالعه ی انجام شده نشان می دهد که تعدادی از سارقان برای ارزیابی
میزان خطر سرقت از معیار قلمروگرایی استفاده می کنند. (Brown and Bentley، 1993،
51-61).

2- نظارت یا
مراقبت

اگر مجرم تصور کند که در صورت ارتکاب جرم در معرض نظارت و مشاهده قرار
خواهد گرفت، اگر چه به واقع نیز این گونه نباشد، احتمال ارتکاب جرم توسط وی کمتر خواهد
شد. در مطالعه ای که در رابطه با گرایش ها و افکار مجرمان انجام شده است، دو عامل در
متوقف کردن مجرمان بسیار موثر تلقی شده است: اول، نشانه ها و علائم تصرف و دیگری، نظارت.

سارقان بر اهمیت نظارت ساکنان محله صحه گذاشته اند و بعد از مالکان، همسایگان
را مهم ترین افراد برای نظارت بر محله معرفی کرده اند (Bennett، 1986،
41-55).

نظارت بر سه گونه است:

1-2-نظارت طبیعی و غیر رسمی:

وقتی محقق می شود که منزل به گونه ای طراحی شود که ساکنان داخلی بتوانند
به راحتی بر فضاهای خصوصی، نیمه خصوصی و عمومی کاملا نظارت داشته باشند. این نظارت
معمولا از طریق پنجره ها ممکن می شود. جاکوبز بیان می دارد که نظارت طبیعی بدین معنا
است که ساکنین منازل باید قادر باشند حیاط، گاراژ یا پارکینگ و خیابان را مشاهده نمایند.

2-2- نظارت رسمی
یا سازمان یافته:

توسط افرادی که به این کار گمارده می شوند مانند نگهبانان یا محافظان امنیتی
انجام می شود.

2-3- نظارت مکانیکی:

با بهبود روشنایی و نصب دوربین های مداربسته قابل اجراست.

3-کنترل دسترسی یا ورودی

یکی از مفاهیم اصلی نظریه CPTED است
که بر کاهش فرصت های مجرمانه متمرکز است. این کاهش از طریق جلوگیری از دسترسی به آماج
های بالقوه، بالا بردن خطر دستگیری و افزایش تلاش برای ارتکاب جرم محقق می شود. تحقیقات
نشان می دهند مناطقی که دارای ورودی ها و دسترسی های نامنظم و بی قاعده هستند، نسبت
به مناطق با ورودی و دسترسی محدود، جرائم بیشتری را تجربه می کنندBeavon،
Brantingham، 1994).
)

 

 

4- تصویر و نگهداری
از فضا

این نظریه بر این نکته اشاره دارد که امنیت و قابلیت زندگی در یک فضا بستگی
به درک و تصویری دارد که ساکنین و محله های مجاور از آن فضا دارند. هویت مکانی بخشی
از هویت فردی است. پروشانسکی برای نخستین بار در سال 1978 به طرح مسئله رابطه شهر و
شخصیت پرداخت. وی هویت مکانی را این گونه تعریف می کند: هویت مکانی، بخشی از زیر ساخت
های هویت فردی انسان و حاصل شناخت های عمومی او در باره جهان فیزیکی است که انسان در
آن زندگی می کند (رضا زاده، 1380، 6-7). نگهداری بهتر از محیط علاوه بر افزایش قلمروگرایی
در میان ساکنین، احساس تعلق به فضا را ارتقا داده و این حس را القا خواهد کرد که این
محله دارای فضای امنی است و کوچک ترین انحراف و خطایی در این محیط با واکنش رو به رو
خواهد شد. یک پنجره شکسته و تعمیر نشده خود نشانه ای از این است که هیچ کس نگران نیست
و بنا بر این شکستن پنجره های بیشتر هیچ هزینه ای نخواهد داشت (ویلسون و کلینگ،
1382، 181).

5-سخت کردن آماج جرم

این روش سنتی ترین روش پیشگیری از جرم و در عین حال یکی از اجزای نظریه CPTED است. این روش بر این فرض است که می توان
از طریق کاهش درجه آسیب پذیری آماج هایی که فرصت ارتکاب جرم را فراهم می آورند از وقوع
جرم جلوگیری کرد (نجفی ابرندآبادی و هاشم بیگی، 1377، 323)

این نظریه به این معناست که آماج ها و اشیایی که معمولا مورد تخریب یا
سرقت واقع می شوند به نحوی طراحی شوند که در برابر جرم مقاوم بوده و از تخریب یا سرقت
مصون بمانند (مرتضایی، 1381، 14)

6- فعالیت پشتیبانی

شامل استفاده از طراحی به منظور تشویق ساکنین در جهت استفاده و حضور بیشتر
در فضا است. این جز از نظریه CPTED با دیگر اجزا سبب می شوند تا چشمان ناظر در مکان افزایش یابند و این مانع
از ارتکاب جرم می شود.

نویسنده: رضا دشتی برنجه - ۱۳٩٤/٥/٧

چکیده کتاب:مقدمه ای برمبانی برنامه ریزی کالبدی(ساماندهی) دانشگاه ها؛  باتاکید برایران

ساختار گسترده و وسیع آموزش عالی در ایران
و تقاضای روزافزون برای ورود به این عرصه و نقش بنیادین آن در توسعه اجتماعی و
اقتصادی کشور؛ لزوم تمرکز دیدگاه ها، برنامه ها و سیاست ها را به رویکرد
تمرکزگرایی در مدیریت عالی کشور ایجاب می کند تا از این طریق علاوه بر هماهنگی در
حرکت علمی کشور، نقش هر کدام از دانشگاه ها و مراکز علمی براساس نیازهای ملی و
منطقه ای ترسیم گردد.

در نتیجه در سال های گذشته جهت تحقق این
اهداف سیاست های کلان کشور در بخش آموزش عالی در قالب برنامه های بیست ساله، پنج
ساله و همین طور اسناد راهبردی تهیه شده که به اختصار اشاره می شود.

1-چشم انداز بیست ساله جمهوری اسلامی در
افق 1404 هجری خورشیدی

در چشم انداز بیست ساله؛ “ ایران کشوری
است توسعه یافته با جایگاه اول اقتصادی، علمی و فن آوری در سطح منطقه، با هویت
اسلامی و انقلابی، الهام بخش در جهان اسلام و با تعامل سازنده و موثر در روابط بین
الملل”

2-نقشه جامع علمی کشور

به منظور دستیابی به اهداف علم و فن آوری
سند چشم انداز بیست ساله نظام جمهوری اسلامی ایران و طراحی چگونگی رشد علمی کشور
از وضع موجود به نقطه مطلوب، نقشه جامع علمی کشور با راهبردهای معین تهیه گردید تا
با یک نگاه متوازن به رشته های علمی و دانشگاه ها، ایران اسلامی را در محدوده
زمانی تعیین شده در چشم انداز به رتبه اول علم و فن آوری در منطقه تبدیل و علم
گرایی و علم محوری را گفتمان مسلط در کلیه حوزه های جامعه قرار دهد.

.دانشگاه هایی که در سه سطح تعریف شده
اند.

الف- دانشگاه منطقه ای

ب- دانشگاه ملی

ج-دانشگاه فراملی

3-سند تحول راهبردی علم و فن آوری کشور

این سند تأکید دارد که دستیابی به جایگاه
مطلوب علمی نیازمند برنامه ریزی عملیاتی، زمان دار و یکپارچه در سطوح مختلف است و
این برنامه ریزی باید چنان باشد که از مجموعه منابع، امکانات و استعدادها در کشور
به گونه ای بهره برداری شود که با شروع از جایگاه فعلی و وضعیت موجود، طی حرکتی
منظم و پیوسته، رسیدن به جایگاه ترسیم شده در سند چشم انداز (وضعیت مطلوب) در زمان
مقرر تضمین گردد. تحقق این فرآیند نیازمند ترسیم صحیح یک نقشه راه است که در آن
نحوه طی مسیر، پیش بینی منابع و امکانات مورد نیاز، تقسیم کار در سطح ملی و نحوه
مشارکت و الزامات طی مسیر به طور شفاف و دقیق مشخص شده باشد.

4-سیاست های کلی برنامه پنجم توسعه
اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در حوزه علم و فن آوری

الف) تحول در نظام آموزش عالی و پژوهش در
موارد زیر :

ü      افزایش بودجه تحقیق و پژوهش به 3 درصد تولید ناخالص
داخلی تا پایان برنامه پنجم و افزایش ورود دانش آموختگان دوره کارشناسی به دوره
های تحصیلات تکمیلی به 20 درصد؛

ü      دستیابی به جایگاه دوم علمی و فن آوری در منطقه و
تثبیت آن در برنامه پنجم؛

ü      ارتباط موثر بین دانشگاه ها و مراکز پژوهشی با صنعت
و بخش های مربوط جامعه؛

ü      توانمندسازی بخش غیردولتی برای مشارکت در تولید علم
و فن آوری؛

ü      دستیابی به فن آوری های پیشرفته مورد نیاز.

ب) تحول و ارتقاء علوم انسانی با تقویت
جایگاه و منزلت این علوم، جذب افراد مستعد و با انگیزه، اصلاح و بازنگری در متون و
برنامه ها و روش های آموزشی، ارتقاء کمی و کیفی مراکز و فعالیت های پژوهشی و ترویج
نظریه پردازی، نقد و آزاداندیشی.

تالیف وتدوین:

                                             عسگردشتی

                                             رضا دشتی

نویسنده: رضا دشتی برنجه - ۱۳٩٤/٢/۱٠

1- کشورهای عربی حوزة خلیج فارس حدود 2 تریلیون دلار صندوق دخیرة ارزی (خارج از بودجه جاری خود) دارند که در سال چند صد میلیارد دلار از طریق سرمایه‌گذاری در غرب و آسیا، برای این کشورها و نسل‌های آتی آنها سود حاصل می‌کند؛

2- منطقه سی لی کان ولی(Silicon Valley) که مهم‌ترین منطقه فن‌آوری جهان در شمال کالیفرنیاست با جمعیتی معادل 6.828.617 نفر در ماه جاری، درآمد سرانة 63.288 دلار که جزء بالاترین در جهان است را رقم زد؛

3-چینی‌ها اخیراً موشک زمین به دریای 1100 کیلومتری (DF-21D) با هزینة 11 میلیون دلار با موفقیت آزمایش کردند.

معانی صریح و تلویحی این تحولات عظیم در سطح همسایه‌های ما و در مقیاس جهانی چیست؟ همة کشورها به فکر توسعه و افزایش توان‌مندی هستند حتی قطر با جمعیت
250 هزار نفری معادل یک محلة تهران. اعراب جنوب خلیج فارس به‌تدریج در حال خرید روزافزون سهام شرکت‌های نفتی بزرگ جهان هستند و اگر ما در آینده بخواهیم به‌منظور دستیابی به فن‌آوری نفت و گاز، با شرکت‌های بزرگ جهان همکاری کنیم چه‌ بسا با دستور کار سیاسی همسایگان سهامدار خود نیز روبرو شویم. آیا می‌توان عنصر فن‌آوری و تکنیک را از فرآیند تولید ثروت و قدرت نادیده گرفت؟ چینی‌ها به دو دلیل وارد عرصة جهانی شده‌اند: اول فروش
کالا و خدمات و دسترسی به پول و ثروت و دوم همکاری‌های مربوط به دستیابی فن‌آوری. از
قدیم روس‌ها و چینی‌ها علاقة وافری به منطقة سی‌لی‌کان‌ولی داشته‌اند به‌طوریکه آمریکا،
این منطقه را از مناطق کلیدی امنیت ملی خود تلقی می‌کند.

آیا می‌توان به جز افزایش توان‌مندی‌های اقتصادی، تولیدی، مالی و فن‌آوری
هدف دیگری برای یک کشور در این منظومة موجود جهانی تصور کرد؟ هر هدف سیاسی و هر افق
فرهنگی که یک کشور برای خود درنظر بگیرد، تابع تولید امکانات و ثروت است. وقتی روزنامه‌ها
و رسانه‌ها را مطالعه می‌کنیم، هر فردی، هر نهادی و هر جمعیتی، اشکالات کشور را از
زاویه دید و منافع خود می‌بیند:‌ یکی می‌گوید مهمترین مشکل، آلودگی هوای تهران است.
دیگری اظهار می‌دارد بالا بودن تعداد سارقان و معتادان مسئله اصلی ماست.باز دیگری تصور می‌کند که مسئله اصلی ما ایرانیان،
تحولات عراق است. آن طرف‌تر، مطرح می شود هدف اصلی زندگی ما ایرانیان تغییر جهت و ماهیت
نظام بین المللی است. همینطور مسایل دیگر: فساد، رانت‌خواری، فرسوده بودن ناوگان هوایی،
بوروکراسی ناکارآمد، جاده‌های ناامن، بنزین ناسالم، لبنیات آلوده، بحران کمبود آب،
تعداد پرونده‌های قضایی، نبود امکانات برای عامه مردم برای رسیدگی به بهداشت دندان،
رسانه‌های ضعیف و عمدتاً تبلیغاتی و غیره.

آیا با وجود صدها مؤسسه تحقیقاتی و هزاران محقق در کشور، تا بحال “درخت
مسائل و مشکلات کشور” را ترسیم کرده‌ایم؟ آیا نباید تقدم و تأخر مشکلات را طراحی کنیم؟
اگر افزایش توان‌مندی را به‌عنوان کلیدی‌ترین هدف کشور بپذیریم، مشکلات و موانع تحقق
چنین هدف کانونی کدام است؟ امروز چینی ها در بازارهای مالی آمریکا حضوری فعال دارند.
امروز تحولات سیاسی خاورمیانه به سمتی می‌رود که سرنوشت جریان‌ها و کشورهای شمال آفریقا
و خاورمیانه و حتی پاکستان و افغانستان با امکانات مالی کشورهای عربی خلیج فارس تعیین
خواهدشد. قدرت و تأثیرگذاری وزارت خزانه‌داری آمریکا امروز با وزارت دفاع آن کشور هم‌طرازی
می‌کند. در تحولات اخیر مربوط به اوکراین، ظرفیت‌های فکری و سیاسی خانم مرکل صدراعظم
آلمان نه تنها 6200 شرکت آلمانی بلکه مجموعه اتحادیه اروپا را در رابطه با تحریم‌های
روسیه، اقناع کرد. در جهان امروز، اقناع سیاسی و اقناع فرهنگی، به

پشتوانه قدرت اقتصادی نیاز دارد.

در کشور ما، تعداد همایش‌ها بسیار فراوان است. معمولاً، مسئولان در دو
ـ سه ساعت اول حضور دارند. همایش‌ها بعضاً دو روز و حتی سه روز برگزار می‌شوند. اگر
بخاطر بیاوریم در اواخر دهة 60 و اوایل 70، تنها یک فصلنامه تخصصی در متون سیاسی و
اقتصادی در کشور وجود داشت. اما امروز نزدیک به سیصد فصلنامه در این موضوعات در کشور
تولید و منتشر می‌شود. علی رغم رشد کمی در این‌گونه ادبیات و متون، آیا ما هرم علت
و معلولی مشکلات کشور را توانسته‌ایم طراحی کنیم؟

مشکل 1 و 2 و 3 کشور کدامند؟ طبعاً نمی‌توان گفت کشور 245 مشکل دارد زیرا
که مجموعه مشکلات در یک شبکة علت و معلولی معنا پیدا می‌کنند. نمی‌توان در هر سخنرانی،
مشکل یک کشور را تغییر داد و یا به تناسب مخاطبان، اولویت‌های جامعه را تنظیم نمود.
منطقی نخواهد بود که بعضی معلول‌ها را مشکلات اصلی بدانیم و یا 20 اولویت مساوی داشته
باشیم. کشورداری و حکمرانی مطلوب به یک نظام فهم دقیق مسایل، علت‌ها و معلول‌ها، هرم
مشکلات و طراحی درخت اولویت‌ها نیاز دارد. اتاق فکر بررسی ماتریس مسایل کشور کجاست؟
بخشی دیدن مسایل کشور، غرق شدن در حل و فصل مسایل یک سازمان و نادیده‌گرفتن کل سیستم
اجتماعی ـ سیاسی ـ اقتصادی ـ فرهنگی ـ خارجی، ما را همچنان مشغول بحث‌های بدیهی، کلی
با حواشی فراوان کرده و خواهد کرد. اگر با نگاه سیستمی و منظومه‌وار به کل مسایل ایران
ننگریم، نمی‌توانیم مشکلات را و 1 و 2 و 3 کشور را تشخیص دهیم.

اگر مجموعة مشکلات کشور را یکجا ببینیم، بنظر می‌رسد کانون ماهوی این مسایل
در ناکارآمدی است. از خراب‌شدن آسفالت یک هفته پس از تکمیل گرفته تا تأخیر پروازها،
از نرخ دو رقمی تورم گرفته تا اول بودن ایران در فرار مغزها، از کشته شدن 22 هزار نفر
در جاده‌ها گرفته تا وضعیت دریاچه ارومیه و سایر تالاب ها و رودخانه ها از رتبه بسیار
پایین فضای کسب و کار در ایران گرفته تا بیکاری 65 درصد از زنان تحصیل‌کرده، از سقوط
مکرر هواپیماها گرفته تا تعداد محدود روز های هوای پاک در شهر ها. مجدداً تکرار می‌کنم:
اتاق فکر بررسی ماتریس مسایل کشور کجاست؟ آیا ما در مدیریت کشور به تئوری سیستم‌ها
قائل هستیم؟ هر چند تمامی خلقت تابع تئوری سیستم‌هاست.

بر اساس همین منطق، اگر ریشه مشکلات را در ناکارآمدی بدانیم که صدها مصداق
می‌توانیم برای آن مطرح کنیم، پس باید بپرسیم علت‌العلل ناکارآمدی ایران در کدام عنصر
و عامل قابل جستجوست؟ علمی و منطقی است که در اتاق فکر کانونی کشور، پاسخ‌های متعددی
به این سئوال داده شود. طی 26 سال گذشته، به یک پاسخ در رابطه با این سئوال، پایبندی
علمی و استدلالی داشته‌ام: علت‌العلل ناکارآمدی در ایران، فقدان ارتباطات بین‌المللی
است.

اگر ما در حد ترکیه با جهان ارتباط داشتیم، تخصص را گرامی می‌داشتیم و
به یک نفر، بیش از ده حکم اجرایی نمی‌دادیم.

اگر ارتباطات جدی بین‌المللی داشتیم، سریع آلودگی هوای تهران، ایمنی جاده‌ها،
ترافیک شهری، نظام اداری و ... را مجبور می‌شدیم حل و فصل کنیم.

اگر ارتباطات وسیع بین‌المللی داشتیم، نمی‌توانستیم نرخ دو رقمی تورم را
برای دهه‌ها حفظ کنیم.

اگر بین‌المللی بودیم، در دانشگاههای ما، از اساتید کره ای و ژاپنی گرفته
تا محققان مصری و برزیلی حضور پیدا می‌کردند، تدریس می‌کردند، آموزش می‌دادند و می‌آموختند
و افراد دانشگاهی در داخل کشور، خود را محک می‌زدند.

اگر بین‌المللی بودیم، قبول نمی‌کردیم درصد قابل توجهی از مردم ایران از
اتومبیل پراید استفاده کنند.

اگر بین‌المللی عمل می‌کردیم، روبروی شاخص ارزی ایران در صرافی‌های خارجی،
معادل های بسیار ضعیف را نمی‌دیدیم.

منظور از بین‌المللی‌شدن چیست؟ سه اصل است:‌ رقابت، کیفیت و استاندارد.
تصور نکنید که مقصود تعامل صرفاً با غرب است. یکی از بهترین مصادیق برای فهم بین‌المللی‌شدن،
کشور کره جنوبی است. هم پیشرفت خارق‌العاده‌ای کرده‌اند و بدون منابع طبیعی نزدیک به
یک تریلیون دلار تولید ناخالص داخلی دارند. هم زبان و فرهنگ و ادبیات خود را حفظ کرده‌اند
و هم می‌توانند با سیستمی رقابتی و جهانی که بپا کرده‌اند، همسایة شمالی خود را تهدید
اقتصادی کنند. کرة شمالی نگران بازشدن است چون تضادهای درونی آن برملا می‌شود و نظمی
که ایجاد کرده‌اند را متزلزل می‌کند.

آیا من و شما می‌توانیم سه نفر از مقامات کره جنوبی را نام ببریم. احتمالاً
خیر. چون کره جنوبی سیستم است و نه فرد. اما همین که در جهان گفته می‌شد ونزوئلا یا
لیبی، همه می‌دانستند نام کدام افراد را باید مطرح کنند. اول شرط توسعه‌یافتگی این
است که همه بپذیرند، سیستم‌سازی مبنای تحول است و افراد صرفاً سیستم را مدیریت می‌کنند.
مبانی پیشرفت و فرآیندهای تحول کیفی در حد عمومی و سهل‌الوصول شده‌اند و مصادیق آن
در آسیا و آمریکای لاتین پیدا می‌شود که می‌شود آنها را در گوگل جستجو کرد و نیازی
به این همه جلسه، همایش، سخنرانی، میزگرد، صدها سایت و جدول‌های نافرجام نیست. بنظر
می‌رسد از اوایل سلطنت ناصرالدین شاه تاکنون در کشور ما بحث می‌شود که پیشرفت خوب است
یا بد.

اعتقاد به کشور و آینده کشور و آینده مردم ایران باعث خواهد شد تا از مباحث
نظری عبور کرده و به راهبردها و سیاست‌های جهان‌شمول و محک‌خورده جهانی روی‌ آوریم
و مانع از بروز بحران‌های جدید شویم. اگر این‌گونه تصمیم‌گیری‌ها و چرخش‌ها صورت نپذیرد،
متأسفانه با قواعد علمی می‌توان نتیجه گرفت ایران با یک فرآیند افول پایدار روبرو خواهدشد.
مسئله ما ناکارآمدی است و راه‌حل آن بین‌المللی‌شدن است. سیستم، ترتب، تخصص، کیفیت،
رقابت و استاندارد منحصراً در سایه روابط گسترده بین‌المللی قابل تحقق است. ملتی که
ثروت دارد، می‌تواند فرهنگ و ارزش‌های خود را نیز حفظ کند. ملتی که ثروت دارد می‌تواند
استقلال و حاکمیت سیاسی خود را حفظ کند و حکومتی که تولید ثروت را برای عامه مردم خود
تسهیل می‌کند به مهم‌ترین منبع مشروعیت‌یابی سیاسی نیز دسترسی پیدا می‌کند.

در برابر هر آنچه گفته شد اما یک نقطه باقی ماند. در کشور ما بیش از صدها
سایت و تنها در شهر تهران 37 روزنامه به اطلاع‌رسانی، تحلیل و تبلیغ مشغولند. در این
آشفته بازار خبر و تحلیل و تبلیغ، فهم دقیق، علمی، سیستماتیک و منصفانه مسایل ایران
کار سهلی نیست. در بسیاری از مواقع، مزاج، تعصب، احساس، حسادت، کینه‌توزی، تحریف، بزرگ‌نمایی،
سیاه‌نمایی در خبر و تحلیل و تبلیغ و ترویج همه در هم مطرح می‌شوند. تمیز صواب از ناصواب
بسیار مشکل است. تمیز تواضع از تزویر که بعضا با هم آمیخته می شوند، کار هر کسی نیست.
بدون تردید هستند روزنامه‌ها و سایت‌هایی که دغدغة کشور و مردم ایران را دارند و به
جامعه معیار و آگاهی می‌دهند. در عین حال، خلأ تحلیل علمی، بی‌طرف، سیستم‌وار و آینده‌نگرانه
مشاهده می‌شود.

در متدلوژی علوم انسانی، کارآمدترین و دقیق‌ترین روش فهم یک پدیده، مقایسة
آن با پدیده‌های مشابه است. شاید برای دستیابی به یک تحلیل علمی،

سیستماتیک، واقع‌بینانه و منصفانه از مسایل کشور، مقایسه آن با شاخص‌های
کشورهایی مانند ترکیه، امارات، کره جنوبی، سنگاپور، مالزی و اندونزی مناسب‌ترین روش
باشد.

نویسنده: رضا دشتی برنجه - ۱۳٩٤/۱/٢٤

ادبیات نظری تعاریف سرمایه اجتماعی از دیدگاههای مختلف و همچنین عناصر تولید سرمایه اجتماعی در فرهنگ اسلامی در مرکز پژوهشهای مجلس بررسی شد.

به گزارش روابط عمومی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، دفتر مطالعات اقتصادی این مرکز با بیان این مطلب که سرمایه اجتماعی عبارت است از تأثیر اقتصادی حاصل از تسهیلاتی که شبکه‌های اعتماد و مؤلفه‌های فرهنگی در یک سیستم اجتماعی به وجود می‌آورند، اضافه کرد: شبکه‌های اعتماد علاوه بر کاهش هزینه‌های مدیریتی، موجب می‌شوند که زمان و سرمایه بیشتری اختصاص به فعالیت‌های اصلی پیدا کند و علاوه بر آن موجب انتقال دانش اعضای گروه‌ها به یکدیگر می‌شود و جریان مناسبی را از یادگیری و دانش در بین آنها فراهم می‌سازد و این امر نیز می‌تواند در کاهش هزینه‌های  مدیریتی و توسعه اجتماعی و سازمانی بسیار مؤثر باشد. سرمایه اجتماعی از طریق اثرگذاری بر نقش و کارآمدی دولت در مواردی همچون: کارآمدی نهادهای دولت، سهولت در مالیات ستانی و کاهش کسری بودجه، کاهش آسیب‌های دوران رکود، اجرای برنامه‌های میان مدت و بلندمدت، کاهش فساد مالی و اختلاس بر رشد تولید کمک کند. سرمایه اجتماعی، پدیده‌ای مدیریت‌پذیر است به این معنا که می‌توان آن را بر اساس سیاستگذاری‌ها در حوزه‌های مشخصی در سازمان بازسازی یا به فرآیند شکل‌گیری آن کمک کرد. این امر در صورتی ممکن است که مدیران عالی و سیاستگذاران سازمان اطلاعات درستی از وضعیت موجود سرمایه اجتماعی در سازمان داشته باشند. بنابراین لازم است که در وهله اول همان‌طور که در ماده (98) برنامه چهارم توسعه تأکید شده بود سازوکارهای سنجش و ارزیابی سرمایه اجتماعی کشور و ارائه گزارش سالیانه سرمایه اجتماعی کشور و احصای علل و عوامل تأثیرگذار بر آن تصویب سازو کارهای اجرایی لازم جهت افزایش سرمایه اجتماعی اعم از اعتماد عمومی، وفاق اجتماعی، قانونگرایی، وجدان فردی و اجتماعی و تدوین طرح جامع مشارکت و نظارت مردم، سازمان‌ها، نهادهای غیردولتی و شوراهای اسلامی در توسعه پایدار کشور و فراهم کردن امکان گسترش کمی و کیفی نهادهای مدنی، با اعمال سیاست‌های تشویقی جایگاه سرمایه اجتماعی در قوانین جمهوری اسلامی ایران مورد تأکید نمایندگان مجلس و سازمان‌های اجرایی قرار گیرد. همان‌گونه که دانشمندان علوم اجتماعی با شناخت ویژگی‌های سرمایه اجتماعی، حضور و خدمات اجتماعی خود را به گونه‌ای شکل می‌دهند که به تقویت سرمایه‌ اجتماعی بیانجامد، دین‌شناسان نیز با شناخت ویژگی‌ها و ابعاد سرمایه اجتماعی می‌توانند از آموزه‌های دینی برای بازتعریف و بهره‌برداری از سرمایه اجتماعی متناسب با یک جامعه دینی بهره بگیرند. با توجه به ظرفیت ایدئولوژیک بزرگی که در پرتو احیاگری دینی و به ویژه انقلاب اسلامی فراهم آمده است، اکنون صاحبنظران دین‌مدار جهان می‌توانند مسائلی نوپدید مانند سرمایه اجتماعی را از موضع دین بنگرند و توانمندی خود را برای ارائه نگاه‌هایی نو که نسبت به نگاه‌های رایج استوارتر و همه‌جانبه‌تر است به اثبات رسانند. به ویژه در مواردی که هنوز صاحبنظران در سطح جهان به وفاق نرسیده‌اند،اندیشمندان مسلمان می‌توانند در شکل دادن به مفاهیم جدید نقش آفرین باشند. در کشور ما که برخوردار از قانون اساسی و حاکمیت مردمی دین مدار است،‌ این گونه مطالعات و پژوهش‌ها  اهمیت وضرورت بیشتر دارد و امید است حرکت علمی امیدبخشی که در این زمینه در دانشگاه‌هاو حوزه‌ها آغاز شده است در ابعادی گسترده‌تر ادامه یابد

نویسنده: رضا دشتی برنجه - ۱۳٩٤/۱/٢٤

1.هدف از نقد و انتقاد، بهتر فهمیدن و دقیق فهمیدن یک موضوع است.

2.هدف از نقد و انتقاد، نزدیک کردن یک فکر ونظریه بهfact  است.

3.اظهار نظر با نقد متفاوت است: اولی مخاطب خاصی ندارد اما دومی برای اصلاح فکر و سخن و عمل دیگری است.

4.منتقد تا می تواند باید در متن انتقادی خود،سؤال ها و زوایای جدید طرح کند.

5.داشتن یک دیدگاه متفاوت، نقد نیست. مستندات و fact ها، مبنای نقد و انتقاد هستند.

6.نقد شفاهی از نظر مکتوب، بی اعتبار است.

7.منتقد باید دقیق با نقطه و ویرگول از متناصلی، نقل قول کند و بعد آن را بر اساس مستندات نقادی کند.

8.نقد به صورت مناظره توسط کسانی معتبر است که هر دو طرف در رابطه با موضوع مناظره، متون تولید و چاپ کرده باشند.

9.در مسائل فکری و علمی، مبنای نقد بر واقعیات،آمار و fact ها است. جایگاه  تخیلات و توهمات در مدارهای علمی نیست.

10.در جامعه‌ای نقد اعتبار پیدا می‌کند که افرادمتخصص در حوزه تخصصی خود نقادی کنند.

11.اگر منتقد نکته‌ای ر ا از متن مکتوب متوجه نمی شود، ابتدا سؤال می‌کند و بعد نقد می‌کند.

12.پیش ذهنیت از نویسنده یک متن، نقد و انتقاد را مخدوش و بی‌اعتبارمی‌کند.

13.به میزانی که انتقادات کلی باشند از اعتبار آن‌ها کاسته می‌شود. مبنای کار علمی و انتقادی در پرداختن به جزئیات است.

14.بالاترین سطح اعتبار یک فرد علمی و فکری، نوشته‌هایاوست. سخنرانی و ارائه شفاهی مطالب پایین‌ترین سطح است.

15.منتقد بر نویسنده متن، القاب نمی گذارد.

16.کسی که در یک موضوع تخصص نداشته و متون تولید و چاپ نکرده، به لحاظ علمی نمی‌تواند انتقاد کند.

17.منتقد، متن و سخن و فکر فرد را نقد می‌کند ونه شخص او را.

18.کسی که نقد علمی می شود، وظیفه مدنی داردکه به انتقادات پاسخ دهد.

19.نقدی که به آمار و مستندات تجربی وتاریخی اتکاء داشته باشد، معتبرتر است.

20.منتقد در بیان و لحن، شخصی احساسی و عصبانی نیست. ادب و صدا قت او مقدم بر انتقاداتش  است.

21.منتقد و انتقاد شونده هر دو باید در یک موضوع تخصص داشته باشند و متون تولید و چاپ کرده باشند.

22.نقاد از این عبارات، فراوان استفاده می‌کند: حدس می‌زنم. تصور می‌کنم. به نظرم می آید. شواهد اینگونه نشان می‌دهد. آمار چنین تصدیق می‌کند.

23.نقد فکری و علمی باید مکتوب و علنی باشد اما نقد از رفتار حتماً باید به صورت خصوصی به افراد منتقل شود.

24.محل تحصیل، اساتید و متون علمی منتقد بر کیفیت نقد او بسیار تأثیرگذار است.

25.اندیشه ها سطح اعتبار دارند و به تدریج اصلاح می شوند. می توان با استدلال، مستندات و آمار، اندیشه ها را تکامل بخشید.

26.منتقد باید مراقب باشد تا آنچه که خودش دوست دارد بگوید را به حساب متن دیگری نگذارد و متن او را تحریف نکند.

27.استفاده از کمیت ها، دقّت و اعتبار نقد را افزایش می دهد.

28.علمی ترین متن و علمی ترین نقد آن است که نویسنده، تعاریف خود را از مفاهیم از یک طرف و مفروضات و استوانه های فکری را از طرف دیگر به طور دقیق مکتوب کند.

29.در نقادی و مناظره، مبنای استدلال پژوهش های علمی است.

30.استاندارد گذاری برای نقد و مناظره، مسئولیت دانشگاه ها، متخصصین و انجمن های علمی است

نویسنده: رضا دشتی برنجه - ۱۳٩٤/۱/٢٤

۱ ـ به شهروندان عادی بیشتر احترام بگذارد تا کسانی که پست و مقام دارند؛

 ۲ ـ بتواند سی صفحه در مورد خود، روحیات و افکار خود بدون حتی یک جمله تکراری بنویسد؛

 ۳ ـ برای خود به وسعت جهان، احترام قائل باشد؛

 ۴ ـ در روز حداقل پانزده دقیقه برای شناخت خود وقت بگذارد؛

 ۵ ـ از کسی سؤال خصوصی نپرسد؛

 ۶ ـ برای هر سؤالی، چندین پاسخ متفاوت قائل باشد؛

 ۷ ـ اختلاف خود با دیگران را با گفت‌و‌گو حل کند؛

 ۸ ـ مبنای قضاوت در مورد انسان‌ها: ۹۵ درصد باطن و عمل آن‌ها، ۵ درصد.، ظاهرشان؛

 ۹ ـ انتظارات خود را از دیگران به حداقل برساند. با توانایی‌های خود زندگی کند؛

 ۱۰ ـ راستگویی و درستکاری را نه صرفاً یک فضیلت فردی بلکه استوانه آفرینش بداند؛

۱۱- برای کل جامعه و آینده آن تلاش کند و نه صرفا در گروه و اطرافیان خود؛

 ۱۲ ـ در روز پانزده دقیقه با گُل و گیاه وقت بگذراند و رنگ‌ها را تقدیر کندتا بلکه قدری از قدرت، سیاست، پول و خودنمایی فاصله گیرد؛

 ۱۳ ـ در صف خود‌پرداز بانک، یک متر از کسی که مشغول کار بانکی است فاصله بگیرد؛

 ۱۴ ـ با عذرخواهی، فضای تنش‌ها را تخفیف دهد؛

 ۱۵ ـ از نیاز به نمایش، عبور کرده باشد؛

 ۱۶ ـ اگر می‌خواهد ثروتمند شود، نهاد‌های دولتی و حکومتی را ترک کند؛

 ۱۷ ـ بر کسانی که با او تفاوت فکری و سلیقه‌ای دارند، القاب نگذارد؛

 ۱۸ ـ در زندگی اجتماعی و سیاسی: ۹۵ درصد فکر و مطالعه و استدلال، ۵ درصد حس، شایعات و فضا‌ها؛

 ۱۹ ـ تا بتواند در رانندگی بوق نزند؛

 ۲۰ ـ به گونه‌ای رفتار کند که صاحبان قدرت سراغ او بیایند و نه بالعکس؛

 ۲۱ ـ بخش مهمی از زندگی خود را برای به جای گذاشتن میراثی ارزشمند برای جامعه، طراحی کند؛

 ۲۲ ـ هنگام به کار انداختن برف‌پاک‌کن‌ها برای شستشوی شیشه‌ها، اتوموبیل‌های اطراف را کثیف نکند؛

 ۲۳ ـ برای هر انسانی، مستقل از اینکه چه فکری دارد و به کدام گروه تعلق دارد،ارزش انسانی قائل باشد؛

 ۲۴ ـ از دوستی‌ها و به خصوص حلقه اول دوستان خود، مانند گُل مراقبت کند؛

 ۲۵ ـ حداقل در دو کار گروهی به طور دائمی، برای فرو نشاندن منیت‌های خود، مشارکت کند؛

 ۲۶ ـ اعتبار فکری افراد را در متون قابل اتکایی که تولید کرده‌اند، بداند؛

 ۲۷ ـ وارد شبکه ذهنی منتقدین خود شود تا جهان آن‌ها را بهتر درک کند؛

 ۲۸ ـ در رفتار اجتماعی و اخلاق فردی، قابل پیش‌بینی باشد؛

 ۲۹ ـ به هیچ فرد، گروه و ملتی دشنام ندهد. با مخالفین خود، حقوقی رفتار کند؛

 ۳۰ ـ  شأن و منزلت خود را به مراتب بالا‌تر از کسانی بداند که پست و مقام و منصب دارند

نویسنده: رضا دشتی برنجه - ۱۳٩٤/۱/٢٤

1-انسان های معمولی فکر می‏کنند که پول منشا شر است در حالی که ثروتمندان فقر را منشا شر می‏دانند. دقیقا به همین خاطراست که در اقشار کم درآمد ثروتمند شدن با نوعی احساس شرم همراه است. اما طبقه ثروتمند می‏دانند که هرچند پول شادی کسی را تضمین نمی‏کند اما زندگی را راحت تر می‏کند.

2- انسان های معمولی فکر می‏کنند که خودخواهی یک ایراد است در حالی که ثروتمندان خودخواهی را ارج می‏نهند.ثروتمندان تلاش می‏کنند تا شاد زندگی کنند و تظاهر به نجات دادن دنیا نمی‏کنند. اما اقشار کم درآمد این نوع رفتار را پسندیده نمی‏دانند. آن ها این حقیقت را نادیده می‏گیرند که اگر شما به خودتان توجه نکنید، در موقعیتی قرار نخواهید گرفت که بتوانید به دیگران نیز کمک کنید.

3- افراد معمولی در بیشتر مواقع منتظر رخ دادن معجزه هستند در حالی که ثروتمندان می‏دانند بدون سعی و تلاش نتیجه ای حاصل نمی‏شود. ذهن اقشار کم درآمد به اصطلاح "لاتاری گونه" است به این معنی که همواره امیدوارند تا شماره ای که توسط آن ها خریداری شده برنده میلیون ها دلار شود و یا منتظرند که قوانین دولتی باعث افزایش حقوق بازنشستگی آن ها شود. اما به ندرت می‏توان ثروتمندی را در صف خرید بلیت بخت آزمایی دید. آن ها ترجیح می ‏دهندوقت خود را به حل مسایل کاری اختصاص دهند.

4- افراد معمولی فکرمی ‏کنند که راه ثروتمند شدن طی کردن مراحل تحصیلی است در حالی که ثروتمندان معتقدندآنچه انسان را ثروتمند می‏ کندبرخورداری از دانشی منحصر به فرد است. به همین خاطر است که بسیاری از افراد متعلق به اقشار کم درآمد مدارک تحصیلی را یکی پس از دیگری کسب می‏کنند در حالی که یک فرد ثروتمند با کسب تخصص در یک موضوع خاص ثروت قابل توجهی بدست می‏آورد.

5- افراد معمولی همواره در یاد روزهای خوب گذشته به سر می‏ برند در حالی که ثروتمندان مشغول رویا پردازی درمورد آینده هستند. میلیونرهای خود ساخته به این خاطر ثروتمند شده اند که دست از رویاپردازی و دنبال کردن اهدافشان بر نداشته اند. افرادی که فکر می‏ کنند بهترین روزهای زندگی را پشت سر گذاشته اند، بعید است که بتوانند آینده درخشانی را برای خود بسازند.

6- افراد معمولی از راهی پول درآورند که چندان علاقه ای به آن ندارند در حالیکه ثروتمندان از کارهایی که برایشان لذت بخش است به کسب درآمد می‏پردازند. گاهی به نظر می‏ آید که افراد ثروتمند همواره مشغول کارکردن هستند اما موضوع این است که آن ها همان کاری را انجام می‏ دهندکه از آن لذت می ‏برند در حالی که افراد معمولی در مدارس اینگونه آموخته اند که بایدتلاش کنند تا شغلی که حتی دوست ندارند را بیابند و از طریق آن درآمد کسب کنند.

7- روانشناسان معمولا به افراد توصیه می ‏کنند که اهدافی معمولی را برای خود برگزینند تا بتوانند آن ها را تحقق ببخشند و احساس ناامیدی نکنند. اما حقیقت این است که کمتر کسی بدون برخورداری از "آرزوهای بزرگ" می‏تواند ثروتمند شود.

8-  افراد معمولی فکر می‏کنند شما باید کار خاصی انجام دهید تا ثروتمند شوید در حالی که به نظر ثروتمندان شما باید آدم خاصی باشید تا ثروتمند شوید.

نویسنده: رضا دشتی برنجه - ۱۳٩٢/٦/۱٤

طرح کالبدی ملی

  با هدف مکانیابی برای گسترش آینده شهرهای موجود و ایجاد شهرها و شهرک‌های جدید،‌پیشنهاد شبکه شهری آینده کشور یعنی اندازه شهرها، چگونگی استقرار آنها در پهنه کشور و سلسله مراتب میان شهرها به منظور تسهیل و مدیریت سرزمین و امر خدمت رسانی به مردم و پیشنهاد چارچوب مقررات ساخت و ساز در کاربری‌های مجاز زمین‌های سراسر کشور

طرح کالبدی منطقه‌ای

  با هدف مکانیابی برای گسترش آینده شهرهای موجود و ایجاد شهرها و شهرک‌های جدید،‌پیشنهاد شبکه شهری آینده کشور یعنی اندازه شهرها، چگونگی استقرار آنها در پهنه کشور و سلسله مراتب میان شهرها به منظور تسهیل و مدیریت سرزمین و امر خدمت رسانی به مردم و پیشنهاد چارچوب مقررات ساخت و ساز در کاربری‌های مجاز زمین‌های سراسر کشور

طرح جامع سرزمین

  طرح جامع سرزمین، طرحی است که شامل استفاده از سرزمین در قالب هدفها و خط مشیهای ملی و اقتصادی از طریق بررسی امکانات و منابع و مراکز جمعیت شهری و روستایی کشور و حدود و توسعه و گسترش شهرها و شهرکهای فعلی و آینده و قطبهای صنعتی و کشاورزی و مراکز جهانگردی و خدماتی بوده و در اجرای برنامه های عمرانی بخشهای عمومی و خصوصی ایجاد نظم و هماهنگی نماید

1-  طرح های ناحیه ای

طرح مجموعه شهری

این طرح بر اساس مصوبه شماره 9860/ت 15311/ه مورخ 13/8/1374 هیات وزیران برای شهرهای بزرگ و شهرهای اطراف آنها تهیه می ‌شود.

طرح توسعه و عمران (جامع) ناحیه‌ای

این طرح در اجرای وظایف محول شده در قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی و تعیین وظایف آن  مصوی 1353 و تصویبنامه شماره 70971/ت407 ه مورخ 5/11/1373 هیات وزیران، به منظور تدوین سیاست‌ها و ارائه راهبردها در زمینه هدایت و کنترل توسعه و استقرار مطلوب مراکز فعالیت، مناطق حفاظتی و همچنین توزیع متناسب خدمات برای ساکنان شهرها و روستاها در یک یا چند شهرستان که از نظر ویژگی‌های طبیعی و جغرافیایی همگن بوده و از نظر اقتصادی، اجتماعی و کالبدی دارای ارتباطات فعال متقابل باشند، تهیه می‌شود.

2-  طرح های شهری

طرح جامع شهر

طرح جامع شهر عبارت از طرح بلند مدتی است که در آن نحوه استفاده از اراضی و منطقه‌بندی مربوط به حوزه‌های مسکونی، صنعتی، بازرگانی، اداری و کشاورزی و تأسیسات و تجهیزات و تسهیلات شهری و نیازمندیهای عمومی شهری، خطوط کلی ارتباطی و محل مراکز انتهایی خط (ترمینال) و فرودگاهها و بنادر و سطح لازم برای ایجاد تأسیسات و تجهیزات و تسهیلات عمومی مناطق نوسازی، بهسازی و اولویتهای مربوط به آنها تعیین می‌شود و ضوابط و مقررات مربوط به کلیه موارد فوق و همچنین ضوابط مربوط به حفظ بنا و نماهای تاریخی و مناظر طبیعی، تهیه و تنظیم می‌گردد. طرح جامع شهر بر حسب ضرورت قابل تجدیدنظر خواهد بود

طرح تفصیلی

 طرح تفصیلی عبارت از طرحی است که بر اساس معیارها و ضوابط کلی طرح جامع شهر نحوه استفاده از زمین‌های شهری در سطح محلات مختلف شهر و موقعیت و مساحت دقیق زمین برای هر یک از آنها و وضع دقیق و تفصیلی شبکه عبور و مرور و میزان تراکم جمعیت و تراکم ساختمانی در واحدهای شهری و اولویتهای مربوط به مناطق بهسازی و نوسازی و توسعه و حل مشکلات شهری و موقعیت کلیه عوامل مختلف شهری در آن تعیین می‌شود و نقشه‌ها و مشخصات مربوط به مالکیت بر اساس مدارک ثبتی تهیه و تنظیم می‌گردد.

طرحهای بهسازی، نوسازی، بازسازی و مرمت بافت‌ها

طرحهای بهسازی، نوسازی، بازسازی و مرمت بافت‌ها طرح‌هایی هستند که برای بهسازی، نوسازی و بازسازی محلات شهر اعم از قدیم، جدید و یا مساله‌دار به عنوان طرح تفصیلی بخشی از بافت موجود شهر تهیه می‌شوند. 

طرح آماده‌سازی توسعه‌های جدید در شهرها 

این طرح‌ها شامل مجموعه عملیات لازم برای مهیا نمودن زمین جهت احداث ممکن و تأسیسات لازم مربوط مطابق قانون زمین شهری و آیین نامه‌های اجرایی آن است و به عنوان طرح تفصیلی توسعه‌های جدید شهری تهیه می‌گردد.

طراحی شهری

  طراحی شهری دانشی است که ارتقای کیفیت محیط را بر اساس ادراک و رفتار مردم کارشناسان و مدیران ملحوظ دارد.

ماخذ: بیانیه پایانی همایش سیما و منظر شهری تجارب جهانی و چشم انداز آینده 28/11/82

طرح تفصیلی موضوعی

  طرح موضوعی نیز طرحی است که برای احیاء برخی از مکانهای متروک و با عملکردهای قبلی خاص و ناحیه هایی وسیع (مثل معادن) یا حفاظت چند ناحیه با ارزش معماری در محورها حومه ها و سواحل و یا برای فعالیتهای تفریحی و گردش و نیز فضای سبز یا کمربند سبز تهیه می شود و همانطوریکه از معنای لغوی آن برمی آید معطوف به موضوعات خاص برنامه ریزی و در واقع برای تکمیل طرحهای تفصیلی پایه و موضعی می باشد و مشخصات عمومی چنین طرحی عبارت است از زمان محدود تغییر در موضوع خاص محدوده هایی خاص در بخشی از شهر یا در سطح تمام شهر و همراه با ویژگیهای قابل تغییر یا اصلاح بودن از نظر مشخصات اجرایی نیز این طرح می تواند توسط بخش عمومی یا خصوصی یا ترکیبی از هر دوی آنها صورت گرفته و با همکاری نهادهای مرتبط با موضوع اجرا شود. وظایف خاص طرح ساماندهی جنبه های خاص تقویت سایر طرحهای شهری و تعیین وظایف نهادهای ذیربط بوده و اسناد آن نیز شامل نقشه پیشنهادات گزارش مکتوب برای ضرورتها و سیاستهای اجرایی و سایر مطالب توضیحی و تشریحی می باشد.

ماخذ: موافقتنامه مشارکت در تهیه طرحهای تفصیلی شهر و نظارت بر اجرای آن

طرح تفصیلی موضعی

  طرح موضعی طرحی است که هم از نظر زمانی و هم از نظر مکانی با محدودیت همراه بوده و شامل طراحی توسعه جدید شهر با تجدید نظر در طرحهای توسعه قبلی و یا بهسازی مناطقی از شهر و یا ترکیبی از اینها خواهد بود. از نظر مشخصات عمومی این طرح برا یحداکثر مدت ده سال و همراه با قابلیت تغییرات عمیق در محدوده نسبتا کوچکتر تهیه شده و قابل تغییر و اصلاح می باشد.

اجرای آنها توسط بخش عمومی یا خصوصی یا ترکیبی از هر دوی آنها صورت گرفته و با همکاری نهادهای مختلف به ویژه بخشهای مرکزی یا نواحی بزرگ جدید انجام خواهد شد. وظایف خاص چنین طرح ساماندهی مراکز شهری ساماندهی نواحی مسکونی قدیم و یا جدید و ساماندهی نواحی صنعتی تجاری تفریحی گردشگری و غیره بوده اسناد آن نیز شامل نقشه پیشنهادات سند پیشنهادات و سیاستهای اجرایی و سایر مطالب توضیحی و تشریحی همراه با برآوردهای مالی می باشد.

ماخذ: موافقتنامه مشارکت در تهیه طرحهای تفصیلی شهر و نظارت بر اجرای آن

طرح هادی شهری

طرح هادی شهری عبارت از طرحی است که در آن جهت گسترش آتی شهر و نحوه استفاده از زمین‌های شهری برای عملکردهای مختلف به منظور حل مشکلات حاد و فوری شهر و ارایه راه‌حل‌های کوتاه مدت و مناسب برای شهرهایی که دارای طرح جامع نمی‌باشند، تهیه می شود.

طرح شهرهای جدید

 عبارت است از طرح‌هایی که برای ایجاد شهرهای جدید طبق تعریف ماده (1)  تصویب نامه شماره  2340/ت276هـ  مورخ  25/6/1371  در قالب طرح های کالبدی ملی و منطقه ای و جامع ناحیه‌ای ضرورت و مکان ایجاد آنها با سقف جمعیتی و نوع فعالیت معین به تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران خواهد رسید و متعاقب آن و مانند سایر شهرها بایستی برای آنها طرح جامع و تفصیلی تهیه شود.

طرح شهرک‌های مسکونی

طرح شهرک‌های مسکونی طرحی که برای ایجاد یک مرکز جمعیتی جدید در خارج از محدوده قانونی و حریم شهرها مصوب 1355 تهیه می شود

طرح سایر شهرک‌ها 

طرح سایر شهرک‌ها طرحهایی که برای ایجاد شهرک غیرمسکونی با عملکرد خاص نظیر صنعتی، توریستی، تفریحی و … طبق مقررات و قوانین  مربوط به آنها تهیه می‌شوند

3-  طرح ساماندهی فضا و سکونتگاه‌های روستایی

طرح های توسعه وعمران روستائی

طرح ساماندهی فضا و سکونتگاه‌های روستایی

طرح هادی روستا

عبارت از طرحی است که ضمن ساماندهی و اصلاح بافت موجود میزان و مکان گسترش آتی و نحوه استفاده از زمین برای عملکردهای مختلف از قبیل مسکونی، تولیدی، تجاری و کشاورزی و تأسیسات و تجهیزات و نیازمندی‌های عمومی روستایی را حسب مورد در قالب مصوبات طرحهای ساماندهی فضا و سکونتگاههای روستایی یا طرحهای جامع ناحیه ای تعیین می نماید.

 طرح توسعه مناطق محروم کشور

طرح توسعه عشایری

4-    سایر طرح ها

طرح‌های ویژه

عبارت از طرح‌هایی است برای بخش‌هایی از کشور که به علت وجود عوامل طبیعی یا ساخته شده و یا برنامه‌های جدید توسعه و عمران و تأثیراتی که در منطقه حوزه نفوذ خود خواهند گذاشت واجد ویژگی خاصی بوده و نیاز به تهیه طرح برای توسعه هماهنگ در محدوده حوزه نفوذ عوامل مذکور دارند، تهیه می شود. 

عنوان و محدوده این طرحها همزمان با تصویب ضرورت تهیه طرح، حسب مورد به تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران می‌رسد.

طرح سیاحتی و جهانگردی

نویسنده: رضا دشتی برنجه - ۱۳٩٢/٦/۱٤

فصل هفتم: شوراها

اصل یکصدم:

 برای‏ پیشبرد سریع برنامه‏ های‏ اجتماعی‏، اقتصادی‏، عمرانی‏،بهداشتی‏، فرهنگی‏، آموزشی‏ و سایر امور رفاهی‏ از طریق‏ همکاری‏ مردم‏ با توجه‏به‏ مقتضیات‏ محلی‏، اداره‏ امور هر روستا، بخش‏، شهر، شهرستان‏ یا استان‏ بانظارت‏ شورایی‏ به‏ نام‏ شورای‏ ده‏، بخش‏، شهر، شهرستان‏ یا استان‏ صورت‏ می‏گیرد که‏ اعضاءی‏ آن‏ را مردم‏ همان‏ محل‏ انتخاب‏ می‏ کنند. شرایط انتخاب‏کنندگان‏ و انتخاب‏ شوندگان‏ و حدود وظایف‏ و اختیارات‏ و نحوه‏ انتخاب‏ و نظارت‏شوراهای‏ مذکور و سلسله‏ مراتب‏ آنها را که‏ باید با رعایت‏ اصول‏ وحدت‏ ملی‏ وتمامیت‏ ارضی‏ و نظام‏ جمهوری‏ اسلامی‏ و تابعیت‏ حکومت‏ مرکزی‏ باشد قانون‏ معین‏می‏ کند.اصل‏ یکصد و یکم: به‏ منظور جلوگیری‏ از تبعیض‏ و جلب‏ همکاری‏ در تهیه‏ برنامه‏های‏ عمرانی‏ و رفاهی‏ استانها و نظارت‏ بر اجرای‏ هماهنگ‏ آنها، شورای‏ عالی‏استانها مرکب‏ از نمایندگان‏ شوراهای‏ استانها تشکیل‏ می‏ شود. نحوه‏ تشکیل‏ ووظایف‏ این‏ شورا را قانون‏ معین‏ می‏ کند

.اصل‏ یکصد و دوم:

 شورای‏ عالی‏ استانها حق‏ دارد در حدود وظایف‏ خود طرحهایی‏تهیه‏ و مستقیماً یا از طریق‏ دولت‏به‏ مجلس‏ شورای‏ اسلامی‏ پیشنهاد کند. این‏طرحها باید در مجلس‏ مورد بررسی‏ قرار گیرد.

اصل‏ یکصد و سوم:

 استانداران‏، فرمانداران‏، بخشداران‏ و سایر مقامات‏ کشوری‏ که‏از طرف‏ دولت‏ تعیین‏ می‏ شوند در حدود اختیارات‏ شوراها ملزم‏ به‏ رعایت‏تصمیمات‏ آنها هستند.

اصل‏ یکصد و چهارم:

به‏ منظور تأمین‏ قسط اسلامی‏ و همکاری‏ در تهیه‏ برنامه‏ ها وایجاد هماهنگی‏ در پیشرفت‏ امور در واحدهای‏ تولیدی‏، صنعتی‏ و کشاورزی‏،شوراهایی‏ مرکب‏ از نمایندگان‏ کارگران‏ و دهقانان‏ و دیگر کارکنان‏ و مدیران‏، ودر واحدهای‏ آموزشی‏، اداری‏، خدماتی‏ و مانند اینها شوراهایی‏ مرکب‏ ازنمایندگان‏ اعضاء این‏ واحدها تشکیل‏ می‏ شود. چگونگی‏ تشکیل‏ این‏ شوراها و حدودوظایف‏ و اختیارات‏ آنها را قانون‏ معین‏ می‏ کند.

اصل‏ یکصد و پنجم:

 تصمیمات‏ شوراها نباید مخالف‏ موازین‏ اسلام‏ و قوانین‏ کشورباشد.

اصل‏ یکصد و ششم:

 انحلال‏ شوراها جز در صورت‏ انحراف‏ از وظایف‏ قانونی‏ ممکن‏نیست‏. مرجع تشخیص‏ انحراف‏ و ترتیب‏ انحلال‏ شوراها و طرز تشکیل‏ مجدد آنها راقانون‏ معین‏ می‏ کند. شورا در صورت‏ اعتراض‏ به‏ انحلال‏ حق‏ دارد به‏ دادگاه‏صالح‏ شکایت‏ کند و دادگاه‏ موظف‏ است‏ خارج‏ از نوبت‏ به‏ آن‏ رسیدگی‏ کند.

نویسنده: رضا دشتی برنجه - ۱۳٩٢/٦/۱٤

گزارش سایت مقایسه هزینه زندگی در کشورهای مختلف تحت نظر شرکت مدیریت هزینه در لندن به نام "اکسپاتیستان" حاکی از آن است که قیمت مسکن در تهران و سایر شهرهای کشور در مقایسه با شهرهایی چون مادرید، رم، فرانکفورت، سانفرانسیسکو، استانبول، بسیار بالاتر از آنها است. در زیر به نمونه هایی از قیمت خانه در کشورهای دیگر اشاره می کنیم:

1-قیمت هر متر آپارتمان نوساز، مبله، در شهر مادرید اسپانیا در بهترین منطقه این شهر، 422 یورو است و این براساس تحلیل سایت هزینه زندگی در شهرهای مختلف، قیمت مسکن درمنطقه شمالی تهران 1347 یورو است.

2- میانگین قیمت مسکن در تهران، پایتخت ایران 231 درصد گران تر از شهر دهلی نو پایتخت هند است؛ چرا که میانگین قیمت هر متر مسکن نوساز، مبله در بهترین منطقه هند تنها 17.9 هزار روپیه است.

3- میانگین قیمت مسکن در تهران از شهر بندری و زیبای ناپل، 39 درصد گران‌تر بوده و میانگین قیمت مسکن در شهر ناپل در منطقه مناسب مبله و نوساز و تجهیزات تلویزیونی، هر متر مربع 457 یورو است.

4- قیمت مسکن در شهر استانبول پایتخت اقتصادی ترکیه به طرز فاجعه باری از تهران کمتر بوده؛ چرا که بهترین خانه مبله نوساز با تجهیزات تلویزیونی و با شاخص های ضد زلزله، 1000 لیر ترکیه یعنی حدود 1 میلیون و 200 هزار تومان با تمامی تجهیزات است.

5- در شهر آنکارا پایتخت ترکیه، قیمت مسکن 153 درصد از میانگین قیمت مسکن در تهران کمتر است.

6- میانگین قیمت مسکن در مناطق لوکس شهر مونیخ، 26 درصد ارزان تر از شهر تهران است،  چرا که قیمت مسکن 967 یورو در هر متر مربع است.

7- قیمت مسکن در کالیفرنیا در مقایسه با تهران، 60 درصد ارزان تر است.

8- میانگین قیمت مسکن در شهر بندری مارسی فرانسه، از  تهران ارزان تر بوده و هر متر خانه مبله، نوساز و با تجهیزات تلویزیونی 371 یورو در هر متر مربع است.

حال، این بحث مطرح می شود در شرایط فعلی با توجه به وجود یک میلیون و 600 هزار خانه خالی براساس آمارهای رسمی و بعضا آمارهای بیشتر از این توسط منابع دیگر، که بیشترین حجم در استان تهران و البرز را دارد، هرچه زودتر باید مالیات بر محتکران خانه های خالی یعنی هر متر 4000 تومان، برای هر ماه که برای هر 100 متری 400 هزار تومان در هر ماه محاسبه می شود، باید هرچه زودتر اجرا شود تا قیمتها از حالت توهمی هرچه سریعتر به حالت واقعی تبدیل شود.

نویسنده: رضا دشتی برنجه - ۱۳٩٢/٦/۱٤

تهیه، تنظیم و پیشنهاد لایحه‌ی بودجه به دست دولت و همچنین تصویب آن توسط نمایندگان مجلس اصولی مترتب است که عبارتند از:

1 ـ سالیانه بودن بودجه

2 ـ وحدت بودجه

3 ـ جامعیت بودجه

4 ـ شاملیت یا تفصیل

5 ـ تخصیص و عدم تخصیص

6 ـ انعطاف پذیری

7 ـ تخمینی بودن

8 ـ تعدیلی بودن

9 ـ تعادل

1 ـ اصل سالیانه بودن بودجه:

بودجه به عنوان برنامه مالی دارای یک دوره زمانی است که در ایران یک سال شمسی تعریف شده است و آن را سال مالی می‌نامند که عموماً از آغاز فروردین تا پایان اسفند هر سال است. دلیل سالیانه بودن این دوره این است که تهیه و تنظیم بودجه چندین ماه وقت لازم دارد و هزینه زیادی هم می‌برد پس بودجه‌ی چند ماهه توجیه اقتصادی ندارد و نیز بودجه‌ای که برای بیش از یکسال باشد دقت کافی را در پیش بینی‌ها و برآوردها نخواهد داشت. ضمناً چون در ایران درآمدهای دولت در گذشته بیشتر مالیات بر محصولات کشاورزی بوده است و کشاورزی فرآیندی سالیانه است، بودجه هم بر همین رسم باقی مانده است.

2 ـ اصل وحدت بودجه:

برای جلوگیری از دوباره‌کاری‌ها و اتلاف وقت دولت و مجلس در این اصل توصیه می‌شود دولت درآمد و مخارج کلیه دستگاه‌هایی که مستقیم یا غیر مستقیم از منابع دولتی استفاده می‌کنند یا بخشی از کارهای دولت را بر عهده دارند را یک‌جا محاسبه کرده و در یک بودجه واحد یک‌باره به مجلس ارائه دهد. البته متمم بودجه که در شرایطی خاص ارائه می‌شود یکی از موارد استثنا بر اصل بودجه است.

3 ـ اصل جامعیت بودجه:

بر طبق این اصل دولت باید کلیه درآمدها و مخارج خود را به هر صورتی که هست اعم از جاری، عمرانی و دستگاهی ـ در سند بودجه جمع‌آوری کرده و به مجلس ارائه کند و نیز ارقام ذکر شده در بودجه باید ناخالص بوده و درآمدها و هزینه‌ها از یکدیگر کسر نگردد. یعنی مثلاً وزارت دارایی کلیه مالیات‌های دریافتی را بدون کسر هزینه‌های خود به خزانه‌ تحویل دهد و هزینه‌های خود را از راه بودجه مجدداً دریافت نماید.

4 ـ اصل شاملیت یا تفصیل:

این اصل توصیه می‌کند که بودجه دولت به صورت مشروح و به تفصیل تهیه شود و برای آگاهی عموم انتشار یابد. درآمدها باید به صورت دستگاهی و موضوعی طبقه بندی شود و هزینه‌های هر دستگاه به صورت اعتبارات جاری و عمرانی تعیین گردد. اعتبارات عمرانی به تفکیک طرح‌های ملی و استانی برآورده شده و بودجه درج گردد.

5 ـ اصل تخصیص و عدم تخصیص:

با رعایت اصل تخصیص تمام ارقام مندرج در بودجه باید به همان شکل و ترتیب قرار گرفته در جداول که به تصویب مجلس هم رسیده است تخصیص یافته و مصرف شود. هزینه‌های هر دستگاه باید در قالب همان برنامه و همان پیش‌بینی هزینه، مصرف شود. اصل عدم تخصیص بیان می‌کند که درآمدهای خاص نباید بدون طی روند بودجه‌ریزی صرف هزینه‌های خاص گردد.

6 ـ اصل انعطاف پذیری:

تغییر و جابه جایی در فصول هزینه و برنامه‌های دستگاه بدون آنکه در جمع اعتبارات مصوب تغییر ایجاد شود و یا جابه‌جایی اعتبارات از دستگاهی به دستگاه دیگر یا از طرحی به طرح دیگر که در زمان نوسانات شدید و غیرمنتظره اوضاع اقتصادی کشور بیشتر به کار می‌رود. روش‌های انعطاف‌پذیری هر ساله در تبصره‌های قانون بودجه پیش‌بینی می‌گردد.

7 ـ اصل تعادل:

این اصل به حفظ موازنه‌ی میان درآمدها و مخارج اشاره دارد به طوری که دولت بتواند بدون استقراض تعهدات مالی خود را بپردازد. این نظریه‌ی مربوط به اقتصاد‌دانان کلاسیک است و در شرایط کنونی کاربرد چندانی ندارد و برای توسعه اقتصادی از سیاست کسر بودجه استفاده می‌شود و برخی مواقع عدم تعادل بودجه برای رشد اقتصادی حتی مفید تلقی می‌شود. در زمان ما اصل تعادل اقتصادی مد نظر است نه تعادل اعداد و ارقام بودجه. البته هیچ بودجه‌ای بدون تعادل حسابداری به تصویب نمی‌رسد، پس تعادل حسابداری با تعادل اقتصادی متفاوت است.

تعادل حسابداری عدم اختلاف میان رقم هزینه‌ها و رقم درآمدهاست، در صورتی که تعادل اقتصادی بودجه یعنی بودجه به نحوی تهیه و تنظیم گردد که در مسیر سیاست‌های کلان اقتصادی جامعه که ماحصل آن ثبات قیمت‌ها، ایجاد اشتغال، توسعه و رشد اقتصادی است، حرکت کند. حال ممکن است در این میان دولت با کسری بودجه، مازاد و یا تعادل بودجه‌ای روبه رو باشد.

نقش بودجه

بودجه در راستای سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی دولت‌ها دارای چهار نقش اساسی است که عبارتند از:

1 ـ تامین کالاها و خدمات عمومی

این نوع کالاها در بازار وجود ندارند و قابل خرید و فروش نیستند عرضه آن‌ها به عهده دولت است و هزینه آن‌ها به صورت مالیات از طریق بودجه یا به طور مستقیم از مردم جامعه دریافت می‌گردد. نمونه این نوع کالاها عبارتند از پارک‌ها، راه‌ها، خدمات پستی، خدمات امنیتی و ...

2 ـ تامین عدالت اجتماعی

فقرزدایی و بهره‌مندی تمام اقشار جامعه‌ می‌تواند از اهداف بودجه باشد. دولت در تحقق بخشیدن به هدف تامین عدالت اجتماعی می‌تواند ترکیب درآمدهای مالیاتی و همچنین کم و کیف هزینه‌های بودجه را به نحوی تنظیم کند که در کم کردن فاصله طبقاتی و تعدیل توزیع درآمد افراد موثر باشد با مطالعه بودجه می‌توان مشخص کرد که استفاده کنندگان از هزینه‌های دولت کدام اقشار و طبقات جامعه هستند و از طرف دیگر بار تامین منابع درآمد این هزینه‌ها بر دوش کدام یک از طبقات مردم جامعه است.

3 ـ تامین توسعه اقتصادی

با مطالعه بودجه‌ی دولت‌ها از نظر نسبت اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای به اعتبارات هزینه و نیز روند حجم اعتبار طرح‌های زیربنایی می‌توان میزان و پیشرفت جامعه را به سوی رشد اقتصادی ارزیابی کرد.

4 ـ تامین ثبات اقتصادی

دولت‌ها از طریق وصول درآمدها و انجام هزینه‌های بودجه‌ای، در عرضه و تقاضای کل جامعه اثر می‌گذارند. در شرایط تورمی دولت با اعمال سیاست انقباضی  هزینه‌های خود را کاهش یا مالیات را افزایش می‌دهد تا تقاضای کل را کاهش دهد و همچنین در دوره رکود و شیوع بیکاری با اعمال سیاست‌های انبساطی، درآمدهای مالیاتی خود را کاهش یا هزینه‌های خود را افزایش می‌دهد تا تقاضای کل را افزایش داده و قدرت خرید را به جامعه تزریق کند.

نویسنده: رضا دشتی برنجه - ۱۳٩٢/٦/۱٤

   افزایش کیفیت و شفافیت گفت و گوها و تبادل اطلاعات درباره‌ی سیاست‌های اقتصادی، نیازمند برخورداری از اطلاعات و دانش اولیه در رشته اقتصاد و آشنایی با واژگان ومفاهیم آن است؛ مجموعه‌ی مقالات آشنایی با مفاهیم علم اقتصاد، تلاش می‌کنند این اطلاعات را در اختیار خبرنگاران و دانشجویان سیاست‌پژوه در حوزه‌های مختلف قرار ‌دهند.

از آن‌جایی که سیاست‌گذاری در حوزه‌های مختلف اجرایی، وابستگی زیادی به سیاست‌ها و نظریه‌های اقتصادی حاکم بر زمینه‌ی سیاست‌گذاری دارد، سرویس مسائل راهبردی ایران، آشنایی با مفاهیم علم اقتصاد را مقدمه‌ی ایجاد یک عرصه‌ عمومی برای گفت وگوی دانشگاهیان و حرفه‌مندان با مدیران و سیاست‌گزاران درباره‌ی سیاست‌ها و استراتژی‌ها در بخش‌های مختلف تخصصی مرتبط با دانش خود، می‌داند.

سرویس مسائل راهبردی ایران rahbord.isna@gmail.comآدرس ایمیل جهت جلوگیری از رباتهای هرزنامه محافظت شده اند، جهت مشاهده آنها شما نیاز به فعال ساختن جاوا اسکریپت دارید آمادگی خود را برای دریافت پیشنهادات و مقالات دانشجویان و پژوهشگران محترم در این باره اعلام می‌کند.

تعاریف بودجه

دیدگاه‌ها، نظریه‌ها و تعاریف به زمان و مکان مربوط می‌شوند. دیدگاه‌ها و تعاریف در مورد بودجه متاثر از نظریه‌های اقتصادی در مورد دولت است و دیدگاه‌های موجود در این زمینه نیز تحت تاثیر شرایط متفاوت سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جوامع است. به طور کلی در میان انواع تعاریفی که از بودجه به عمل آمده است سه دسته عمده را می‌توان تشخیص داد:

الف ) تعاریفی که بر جنبه سیاسی بودجه تاکید می‌کنند.

ب ) تعاریفی که بر جنبه اقتصادی و مالی بودجه تاکید می‌کنند.

ج ) تعاریفی که بر جنبه برنامه‌ای و مدیریتی بودجه تاکید دارند.

تعریف بودجه از دیدگاه عرفی:

بودجه سندی مالی است، مربوط به درآمدها وهزینه‌های دولت.

تعریف بودجه از دیدگاه قانونی:

تاکنون چهار تعریف قانونی در قانون محاسبات عمومی کشور راجع به بودجه مطرح گردیده که جدیدترین آن‌ها مربوط است به قانون محاسبات عمومی کشورمصوب 1/6/1366 مجلس شورای اسلامی در ماده یک این قانون، بودجه‌ی کل کشور چنین تعریف شده است:

« بودجه کل کشور برنامه‌ مالی است که برای یک سال مالی تهیه می‌گردد و حاوی پیش بینی درآمدها و سایر منابع تامین اعتبار و برآورد هزینه‌ها برای انجام عملیات است که منجر به نیل به سیاست‌ها و هدف‌های قانونی می‌شود و از سه قسمت به شرح ذیل تشکیل شده است:

1 ـ بودجه عمومی دولت که شامل اجزای زیر است:

الف) پیش بینی دریافت‌ها و منابع تامین اعتبار که به طور مستقیم یا غیر مستقیم در سال مالی قانون بودجه از طریق حساب‌های خزانه‌داری کل اخذ می‌گردد.

ب ) پیش بینی پرداخت‌هایی که از محل درآمدهای عمومی یا اختصاصی برای اعتبارات جاری و عمرانی و اختصاصی دستگاه‌های اجرایی می‌تواند در سال مالی مربوط انجام گیرد.

2 ـ بودجه‌ی شرکت‌های دولتی و بانک‌ها ؛ شامل پیش بینی درآمدها و سایر منابع اعتبار.

3 ـ بودجه‌ی موسساتی که تحت عناوینی غیر از عناوین مذکور در بودجه‌ی کل کشور منظور می‌شود.»

نویسنده: رضا دشتی برنجه - ۱۳٩٢/٦/۱٤

می دانید اولین جمله ای که ما دراول دبستان یاد می گیریم چیه؟بابا آب داد بابا نان داد

می دانید اولین جمله ای که انگلیسها در اول دبستان یاد می گیرند چیه؟من می توانم بخوانم و بنویسم

می دانید اولین جمله ای که ژاپنیها در اول دبستان یاد می گیرند چیه؟من می توانم بدوم

و این است که ما همیشه چشممون دنبال دست پدر است کار از ریشه خراب است

فقـر یعنی اینکه ... !!

فقر اینه که ۲ تا النگو توی دستت باشه و ۲ تا دندون خراب توی دهنت؛

فقر اینه که روژ لبت زودتر از نخ دندونت تموم بشه؛

فقر اینه که شامی که امشب جلوی مهمونت میذاری از شام دیشب و فردا شب خانواده ات بهتر باشه؛

فقر اینه که ماجرای عروس فخری خانوم و زن صیغه ای پسر وسطیش رو از حفظ باشی اما تاریخ کشور خودت رو ندونی؛

فقر اینه که وقتی کسی ازت میپرسه در ۳ ماه اخیر چند تا کتاب خوندی برای پاسخ دادن نیازی به شمارش نداشته باشی؛

فقر اینه که توی خیابون آشغال بریزی و از تمیزی خیابونهای اروپا تعریف کنی؛

فقر اینه که ماشین چهارصد میلیون تومانی سوار بشی و قوانین رانندگی رو رعایت نکنی؛

فقر اینه که دم از دموکراسی بزنی ولی ، تو خونه بچه ات جرات نکنه از ترست بهت بگه که بر حسب اتفاق قاب عکس مورد علاقه ات رو شکسته؛

فقر اینه که ورزش نکنی و به جاش برای تناسب اندام از غذا نخوردن و جراحی زیبایی و دارو کمک بگیری؛

فقر اینه که در اوقات فراغتت به جای سوزاندن چربی های بدنت بنزین بسوزانی؛

فقر اینه که کتابخانه خونه ات کوچکتر از یخچالت باشه؛

فقر اینه که به جای کمک به یه آدمی که نیازمند کمکه، موبایلت رو دربیاری و ازش فیلم و عکس بگیری؛

فقر اینه که تمامیِ ابزار مدرنِ آشپزی توی آشپزخونه ات باشه ولی فقط نیمرو درست کردن بلد باشی؛

نویسنده: رضا دشتی برنجه - ۱۳٩۱/٥/۱

اگرچه مدیران خوب گاهی اما مدیران بد همیشه کارمندان خود را کلافه میکنند. در اینجا ۴ عمل آزار دهنده غریزی مدیران که موجبات ناراحتی کارمندان را فراهم می‌سازد ذکر می‌کنیم.

۱. تماس با کارمندان در تعطیلات

مدیران بسیاری این تصور را دارند که کارمندان های آنها در طول شبانه روز، و حتی در تعطیلات، تلفنی در خدمت آنها هستند. این بدین معناست که تعطیلات کارمندان بسیار زیادی بدلیل این تلفنها خراب شده است. به طور معمول شرکتهایی که چنین رفتاری با کارمندان خود دارند مشکلات بسیاری را در زمینهٔ استخدام و نگهداری نیروی کاری خود دارند، زیرا کارمندان خوب، اینگونه شرکتها را به دلیل یک پیشنهاد کاری دیگر که شرایط بهتری برای عرضه کردن دارد ترک میکنند.

۲. جلسات کاری بسیار طولانی‌ که به نظر می‌رسد هیچ انتهایی ندارند

هیچ چیز بدتر از این نیست که درست در زمانی‌ که باید کاری را تحویل دهید مجبور شوید در یک جلسهٔ کاری طولانی‌ که پایانش غیر قابل پیش بینی‌ است شرکت کنید. بسیاری از کارمندان معتقدند که معمولا در طول هفته مجبور به شرکت در جلسات طولانی و غیر مفید بسیاری هستند که البته هدف خاصی‌ نیز ندارند. آنها معتقدند که اینگونه جلسات و مباحث آن راه به جایی ندارند و تنها وقت تلف کردن هستند، در حالیکه می‌توان از همین زمان استفاده‌ مفیدی داشته و کاری را به اتمام رساند.

۳. ‌واگذاری وظیفه‌ای به کارمندان بدون واگذاری واقعی‌ آن!

گاهی پیش می‌‌آید که برخی‌ از مدیران چنان راجع به پروژه و یا کاری دچار استرس می شوند که با وجود آنکه انجام آن را به شخص دیگری واگذار کرده‌اند، باز هم نمی توانند در تصمیم گیریها و یا چگونگی انجام آن دخالت نکنند. این امر موجب سر درگم شدن کارمند مربوطه میشود زیرا نمی‌داند که مسول واقعی‌ پروژه و حیطه‌ی وظایف او چیست. البته لازم به یادآوری نیست که این امر خود منجر به پائین آمدن بازدهی کاری می شود.

۴. در لفافه صحبت کردن

بسیاری از مدیران این تصور را دارند که با مستقیم صحبت نکردن و تنها اشاره‌ا‌ی ضمنی‌ به یک موضوع داشتن، مدیری مودب تر یا مهربانتر به نظر میرسند. اما این امر به هیچ عنوان نشان دهنده مهربانی یک مدیر نیست زیرا کارمندان مربوطه ممکن است متوجه موضوع اصلی‌ صحبت یا پیام نشوند. زمانیکه مدیران سعی‌ میکنند تا موضوعی جدی را با نرمی خاصی‌ بیان کنند، کارمندان دچار سردرگمی شده و نمی‌دانند که مدیران چه انتظاراتی از آنها دارند. و البته مدیران نیز از اینکه کسی‌ پیشنهادات آنها را عملی‌ نکرده است کلافه میشوند. بیشتر کارمندان ترجیح میدهند که ارتباطات کاری به صورت مستقیم باشد به نحوی که دیگر نیازی به حدس و گمان نباشد

نویسنده: رضا دشتی برنجه - ۱۳٩۱/٥/۱

مرکز مطالعات تکنولوژی دانشگاه علم و صنعت ایران در گزارشی تحلیلی به بررسی اثرات نظام مالیاتی بر بازار مسکن پرداخت.در این گزارش آمده است: بازار زمین شهری یکی از بخش‌های مهم اقتصاد کشور است که علاوه بر تأثیر بالای آن بر دیگر حوزه‌های اقتصاد کشور، سیاست‌های حاکم بر آن با بخش مسکن به عنوان یکی از اساسی‌ترین نیازهای خانوار (مسکن) گره خورده است.

 بخش زمین و مسکن به دلیل ویژگی‌های منحصر به فرد این بخش مانند غیرقابل جایگزین، غیرقابل تجارت، محدود بودن و ناهمگن بودن نسبت به سایر بازارها مستعد پدیده شکست بازار است. بدین منظور دولت‌ها، سیاست‌های مختلفی را متناسب با شرایط اقتصادی خود برای کارآمدی این بخش وضع می‌کنند.استفاده از ابزارهای مالیاتی یکی از انواع سیاست‌های حاکمیتی دولت در بازار زمین و مسکن شهری است که می‏تواند در سطوح ملی و شهری اتخاذ شود. نظام مالیاتی مرتبط با زمین و مسکن در شرایط کنونی از یک‌ سو به دلیل نقص قانونی و از سوی دیگر به علت نبود زیرساخت‌های مناسب نظیر بانک‌های اطلاعاتی دچار مشکل است.

در حال حاضر مالیات "نقل و انتقال و سرقفلی" تنها مالیاتی است که به صورت ملی از بازار زمین و مسکن اخذ می‌شود. البته مجلس شورای اسلامی در قانون "ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن" در سال 1387، قانون مالیات بر اراضی بایر شهری را به تصویب رساند.علاوه بر اینها، "عوارض تراکم و صدور پروانه"، "عوارض نوسازی شهری" و "عوارض اراضی و املاک بلا استفاده شهری" عوارضی هستند که توسط شهرداری‌ها اخذ می‌شوند که هر کدام از این موارد با مشکلاتی در حیطه قانون‌گذاری و اجرا مواجه هستند.

این گزارش می افزاید: مهمترین مشکل در حیطه قوانین موجود را می‌توان توجه صرف این قوانین به کسب درآمد از اخذ مالیات و عوارض و بی‌توجهی به دیگر کارکردهای نظام مالیاتی در بازار زمین و مسکن دانست. این در حالی است که کارکرد نظام مالیاتی در کشورهای موفق در بخش مسکن با توجه به ویژگی‌های خاص بازار عمدتاً ناظر به "کنترل سوداگری" و "تخصیص بهینه منابع" است.در ادامه انواع مالیات‌هایی که ضروری است در بازار زمین و مسکن کشور مورد استفاده قرار گیرد به همراه توضیح مختصری از ویژگی‌های آن معرفی می‌شود. در صورت وضع این مالیات‌ها و اعمال آن در کنار سیاست‌های عرضه پایدار، بخش مسکن کشور ساماندهی شده و دوره‌های رکود و رونق تورمی جای خود را به دوره‌های رونق غیرتورمی پایدار می‌دهند.

1- مالیات بر افزایش قیمت زمین و مسکن (CGT)

این مالیات به صورت درصدی از افزایش قیمت معاملاتی زمین یا مسکن در هنگام نقل و انتقال از فروشنده دریافت می‌شود. به عنوان مثال اگر مبلغ خرید یک ملک 200 میلیون تومان باشد و مالک بخواهد بعد از دو سال این ملک را به قیمت 250 میلیون تومان بفروشد، 20 درصد مابه تفاوت قیمت خرید و فروش که مبلغ 10 میلیون تومان می‌شود را باید به عنوان مالیات بر عایدی سرمایه بپردازد.در این نوع از مالیات، اولین ملک افراد که تقاضای مصرفی آنهاست، از این مالیات معاف است. تولیدکنندگانی که در بازه زمانی معین اقدام به تولید و عرضه واحدهای مسکونی می‌کنند نیز از پرداخت این مالیات معاف هستند. همچنین کسانی که زمین یا خانه کلنگی خریداری شده را تبدیل به واحدهای مسکونی نوساز کرده و در زمان معین (برای مثال تا 3 سال پس از اخذ پروانه) این واحدها را به بازار عرضه می‌کنند، از پرداخت این مالیات معاف خواهند بود.معافیت تولیدکنندگان برای پرداخت این مالیات تا 3 سال باعث خواهد شد که انگیزه سازنده برای عرضه سریع‌تر واحدهای ساخته شده به بازار افزایش یابد. این موضوع باعث شکل‌گیری بستر مناسبی جهت ورود فناوری‌های نوین به بخش مسکن خواهد شد.با توجه به اینکه ملک اول هر فرد معاف از پرداخت این مالیات است و هم‏چنین تولیدکنندگان مسکن مشمول این مالیات نیستند، این مالیات تأثیر منفی بر هزینه تقاضای مصرفی و سرمایه‌ای مولد ندارد. بنابراین این مالیات تنها تقاضای سوداگرانه را هدف قرار می‌دهد و هزینه این تقاضاها را در بازار زمین و مسکن شهری افزایش می‌دهد. در نتیجه مالیات بر افزایش قیمت زمین و مسکن یکی دیگر از ابزارهای کنترل سوداگری در بخش مسکن است.

مالیات بر عایدی سرمایه قدمتی بیش از صد سال دارد و قبل از مالیات بر ارزش افزوده در دنیا فراگیر بوده است. در بسیاری از کشورهای جهان، قانون مالیات بر عایدی سرمایه اجرا می‏شود. برخی ازکشورهای اجرا کننده عبارت ازآلمان، فرانسه، چین، ژاپن، هند، مالزی دانمارک، امریکا و انگلیس هستند. در این کشورها در کنار دارایی‌هایی نظیر سهام و مانند آن، دارایی‌های حقیقی شامل زمین ومسکن از مهم‎ترین سرمایه‌هایی هستند که مشمول مالیات بر عایدی سرمایه می‌شوند.

2- مالیات بر قیمت زمین (LVT)

در یک تعریف ساده، مالیات بر قیمت زمین به معنی اخذ درصدی ثابت از قیمت زمین به صورت سالیانه است. این مالیات، ابزاری کارآمد جهت ثبات بازار زمین میباشد. در این نوع مالیات، بین اینکه مالک از زمین استفاده بهینه را انجام می‌دهد یا زمین بدون استفاده رها کرده است، تفاوتی وجود ندارد و در هر حال باید این مالیات را پرداخت نماید. مهم‌ترین اثرات و ویژگیهای این مالیات عبارتند از:

• درآمد مطمئن و پایدار برای شهرداری‏ها

از آن‌جا که همواره درصد قابل توجهی از درآمد‌ شهرداری‌ها از محل صدور پروانه‌های ساختمانی و فروش تراکم است، این درآمد در دوره‌های رکود و رونق دچار نوسان شده و در دوره‌های رکود شهرداری‌ها با کسری بودجه مواجه می‌شوند. مالیات بر ارزش زمین، درآمد مطمئن و پایداری برای شهرداری‌ها ایجاد می‌کند که کمترین اثرات جانبی منفی را به همراه دارد.

• افزایش عرضه زمین و به دنبال آن کاهش قیمت زمین و مسکن

با وضع مالیات بر ارزش زمین، هزینه نگهداری زمین و مسکن بلا استفاده در اقتصاد بیشتر شده و انگیزه‌های غیر تولیدی در بازار زمین و مسکن کاهش می‌یابد. لذا اجرای صحیح این مالیات منجر به افزایش عرضه زمین‌های بدون استفاده به بازار می‌شود که کاهش قیمت زمین و مسکن را در پی دارد. همچنین وضع این مالیات، به دلیل کاهش انگیزه سوداگری، از نوسانات شدید قیمت زمین جلوگیری می‌نماید که به ایجاد ثبات و آرامش در بازار زمین و مسکن کمک می‌کند.

• سادگی و کم هزینه بودن اجرا

زمین به دلیل غیرمنقول بودن، به سادگی قابل شناسایی جهت وضع مالیات است. این امر باعث می‌شود تا اخذ مالیات بر زمین نسبت به انواع مالیات‌های دیگر، مشکلات اجرایی کمتری داشته باشد.تجربه اجرای موفقیتآمیز این‌ مالیات در کشورهای مختلف، مدل اجرایی کارایی را در اختیار گذاشته است که قابل الگوبرداری است و اجرای آن تقریباً  هیچ اثر ناشناخته‌ای ندارد.کشورهای مختلفی در دنیا مبادرت به اعمال مالیات بر ارزش زمین کرده‌اند که می‌توان به عنوان نمونه از استرالیا (شهر سیدنی)، دانمارک، نیوزیلند و آمریکا (ایالت پنسیلوانیا) نام برد. بسیاری از کشورهای دیگر نیز اجرای این مالیات را در دستور کار خود دارند. از آن جمله می‌توان به طور مشخص به اسکاتلند و  چندین ایالت دیگر آمریکا اشاره کرد که در حال گذراندن مراحل قانونی وضع این مالیات یا اجرای آن به صورت نمونه هستند.

3- مالیات بر واحدهای مسکونی خالی از سکنه

مالیات بر خانه‏های خالی از سکنه منجر به افزایش هزینه نگهداری خانه‌های خالی برای مالکان شده و به عنوان ابزار و اهرمی مکمل درکنار سیاست‌های افزایش عرضه مسکن برای کاهش قیمت مسکن و ایجاد تعادل در بازار عمل می‌کند. وجود درصدی از واحدهای مسکونی خالی جزء ذاتی تعادل در بازار مسکن تلقی می‌شود اما باید توجه داشت که درصد طبیعی واحدهای مسکونی خالی تنها در شرایط تعادل عرضه و تقاضای مسکن در بازار معنی و مفهوم دارد و نباید بیش از 3 درصد باشد.قانون مالیات بر خانه‌های خالی از سکنه اگرچه در سال 1366 به عنوان بخشی از مالیات ملی غیرمستقیم به تصویب رسید اما در اصلاحیه سال 1380 به دلیل اینکه هزینه‌های اجرایی این مالیات از درآمد آن بیشتر بود، لغو شد. در واقع نگاه برنامه‌ریزان اقتصادی به این مالیات صرفاً درآمدی بوده و این در حالی است که این مالیات در کشورهای موفق در بخش مسکن با توجه به کارکرد "کنترل سوداگری" و "تخصیص بهینه منابع" وضع می‌شود.

فرانسه، اسپانیا، آمریکا، انگلیس و ... از جمله کشورهای صاحب قانون مالیات بر خانه‌های خالی از سکنه هستند.نبود این نوع مالیات سبب شده است تا سهم خانه‌های خالی از سکنه از کل خانه‌های موجود در شهر تهران به بیش از 10 درصد افزیش یابد، در صورتی که سهم خانه‌های خالی در کشورهای مذکور با اعمال این مالیات از کل موجودی مسکن، در حدود 4 تا 5 درصد است.

4- مالیات بر خرید املاک گران قیمت (SDLT)

مالیات بر خرید املاک گران قیمت در واقع نوعی حق تمبر است که در معاملات اسنادی مختلف بر حسب ارزش سند اخذ می‌شود. دریافت درصدی از کل ارزش املاک گران‌قیمت از خریدار در هنگام نقل و انتقال، مالیات بر خرید املاک گرانقیمت نامیده می‌شود. این مالیات تنها از املاکی اخذ می‌شود که قیمت آن از متوسط قیمت بازار بالاتر باشد. نرخ این مالیات تصاعدی بوده و هرچه قیمت ملک بالاتر رود، درصد آن نیز افزایش می‌یابد. مالیات بر خرید ارزش املاک گرانقیمت با هدف کسب درآمد، توسط دولت‌ها اخذ می‌شود.

در انگلیس تا پیش از سال 2003 این مالیات جزئی از حق تمبر شناخته می‌شد اما در سال 2003 به دلیل درآمدهای سرشار حاصل از این مالیات، قانون حق تمبر در معاملات زمین و مسکن به صورت جداگانه‌ای به تصویب رسید. کشورهای استرالیا و ایرلند نیز قوانین مشابهی وضع کرده‌اند.در صورتی که این مالیات در ایران وضع شود و منابع حاصل از آن به حساب 100 بنیاد مسکن انقلاب اسلامی واریز شود، این امکان بدست می‌آید تا منابع آن را به صورت تسهیلات قرض الحسنه ساخت به محرومان از مسکن اختصاص داده شود

.به منظور وضع این مالیات می‌توان املاک را در محدوده‌های قیمتی مشخص طبقه‌بندی کرد و سپس برای محدوده‌های قیمتی بالاتر، نرخ مالیاتی بیشتری در نظر گرفت. بدیهی است تمامی املاک موجود در کشور که از یک محدوده قیمتی خاص پایین‌تر باشند، مشمول معافیت خواهند بود. برای مثال می‌توان از املاک بیش از یک میلیارد تومان در زمان نقل و انتقال یک درصد و از املاک بیش از دو میلیارد تومان و بیشتر در زمان نقل و انتقال 2 درصد تحت عنوان این مالیات اخذ کرد

نویسنده: رضا دشتی برنجه - ۱۳٩۱/٥/۱

از وقتی بچه بودیم به ما می گفتند "مثل یک مرد رفتار کن" و جلوی فوران احساساتت را بگیر، حال می بینیم که بسیاری از همکارانمان سر کار به خاطر عدم توانایی در فرو نشاندن خشم و عصبانیت و احساساتشان دست به از بین بردن خود و اعتبارشان می زنند. 13 روشی که  با کمک آنها می توانید جلوی احساسات منفی و عصبانیت هایتان را سر کار بگیرید و همچنان موفق سر کار خود باقی بمانید.

1. کمی قدم بزنید تا عصبانیتتان فروکش کند

در طی یک جلسه کاری، وقتی کسی از سبک مدیریت یا بخش تحت اداره ی شما ایراد می گیرد، عصبانی نشوید. وقتی می بینید که در صدد خشمگین شدن هستید، خود را از آن محل دور کنید. بهانه ای بیاورید و از جلسه بیرون روید تا بتوانید عصبانیتتان را فروکش دهید. اگر برای فروکش کردن خشمتان به خود فرصت دهید می توانید کنترل احساساتتان را دوباره به دست آورید.

2. قبل از نشان دادن هرگونه واکنش، توضیح بخواهید

با پرسیدن سوال های مختلف وقت را بگذرانید. می توانید از صحبت های دیگران استفاده کرده و سوالاتی از آنها بپرسید. با این کار به آن فرد زمان می دهید که اشتباه خود را تصحیح کند.

3. از قانون 10 ثانیه ای استفاده کنید

هیچ عکس العملی نشان ندهید. اگر می بینید که در یک جلسه ی کاری یا پشت تلفن می خواهید کنترل خشمتان را از دست بدهید، با خود تا 10 بشمارید تا از عصبانی شدنتان جلوگیری شود. قبل از نشان دادن هرگونه واکنش، واقعیات را بررسی کنید.

4. با کسی که می تواند آرامتان کند حرف بزنید

همیشه کسی را برای درد دل کردن و تکیه کردن داشته باشید، چه داخل و چه خارج از محل کار. در این مواقع سعی کنید که با او بیرون رفته و کمی صحبت کنید. درست نیست که همه ی احساساتتان را در خود نگاه داشته و بیرون نریزید. با این کار سلامتی خودتان به خطر خواهد افتاد. با دوستی صمیمی در مورد این مشکلات صحبت کنید تا او آرامتان کرده و کنترل خود را دوباره بازیابید.

5. برای از بین بردن عصبانیتتان ورزش کنید

اجازه ندهید که تصویر کاریتان با عصبانی شدن و از دست رفتن کنترلتان مخدوش شود. در این مواقع ورزش کمک بسیار خوبی است. به باشگاه بروید و کمی ورزش کنید. مطمئناً همه چیز را فراموش خواهید کرد.

6. ببینید چه چیز باعث عصبانیتتان می شود

آگاه باشید که در چه موقعیت هایی کنترل خود را از دست داده و عصبانی می شوید. وقتی فهمیدید که چه چیز منجر به عصبانیتتان می شود در صدد جلوگیری از ایجاد چنین موقعیت هایی برآیید. با اینکه یاد بگیرید که چطور با این موقعیت ها کنار بیایید تا موقعیت کاریتان خدشه دار نشود.

 7. همکارانتان را بشناسید

ببینید رفتار هر کدام از همکارانتان چه علائمی دارد. ممکن است خیلی از حرفهای آنها که برای شما مثل انتقاد می ماند، در واقع حکم شوخی داشته باشد. با شناختن شخصیت و رفتارهای همکارانتان، بهتر می توانید با انتقادات آنها کنار آمده و خشم خود را کنترل کنید.

8. واکنش افراد دیگر را پیش بینی کنید

زمانی که می خواهید کار جدیدی را در اداره انجام دهید، واکنش و عکس العمل همکارانتان را پیش بینی کنید. با این کار می توانید بهتر با انتقادات و ایرادهای آنها پس از انجام کار کنار بیایید.

9. خود را برای حفظ آرامش آماده کنید

زمانی که می خواهید سخنرانی انجام دهید، خود را برای هر نوع سؤال و انتقادی آماده کنید. با این کار می توانید حین ایراد انتقادات سایرین آرامش خود را حفظ کرده و به درستی پاسخ منتقدین را بدهید.

10. قبل از نوشتن هر ایمیل نامحترمانه کمی صبر کنید

هیچگاه به دیگران بی احترامی نکنید، حتی اگر حق با شما باشد. آسان است که اجازه بدهیم ابرهای تیره جلوی قضاوتمان را بگیرد. قبل از ارسال هر ایمیل نامحترمانه در پاسخ به انتقادات سایرین یک روز صبر کنید. روز بعد دوباره آن را خوانده و تجدید نظر کنید.

11. در پایان هر روز خشمتان را دور بیندازید

یاد بگیرید که با ترک اداره، عصبانیت های خود را نیز دور بریزید. بعد از کار به کارهایی بپردازید که به آن علاقه داشته و لذت می برید. با دوستانتان بیرون بروید، یا تلویزیون تماشا کنید، با این کار استرستان را از بین خواهید برد.

12. برای طغیان های عصبی خود عذرخواهی کنید

با وجود اینکه قصد بدی نداشته اید، درست نیست که جلسات اداری را با عصبانیت ترک کنید. اگر در حین جلسه عصبانیتتان باعث شده که به کسی بی احترامی کنید، از او معذرت بخواهید. لزومی ندارد که برای عصبانیت خود توضیحی بیاورید، فقط گفتن "من رفتار بدی داشته ام و عذر می خواهم" کافی است تا همه ی سوء رفتارها را از بین ببرد.

13. مثل یک مرد رفتار کرده و جلو بروید

مدیران خوب با شخصیت های استوار، احساساتی قوی نیز دارند. این به این معنی نیست که می توانید اجازه بدهید احساساتتان بر شما غلبه کنند، قضاوت هایتان را تیره کرده و ایجاد مشکل کنند. با شناسایی علائم عصبانیتتان، می توانید آسان تر بر آنها چیره شوید، حتی بدون اینکه کسی بفهمد. احساسات منفی خود را با اعتماد به نفس جایگزین کنید و تعادل احساساتتان را حفظ کنید. در این مسائل عجله نکنید. سالها طول می کشد تا آبرو و اعتبار جمع شود اما برای از بین رفتن آن فقط ثانیه ای کافی است.

نویسنده: رضا دشتی برنجه - ۱۳٩۱/٢/۱٠

از نظر گاندی هفت موردی که بدون هفت مورد دیگر خطرناک هستند:

1-ثروت، بدون زحمت

2-لذت، بدون وجدان

3-دانش، بدون شخصیت

4-تجارت، بدون اخلاق

5-علم، بدون انسانیت

6-عبادت، بدون ایثار

7-سیاست، بدون شرافت

این هفت مورد را گاندی تنها چند روز پیش از مرگش بر روی یک تکه کاغذ نوشت و به نوه‌اش داد.

نویسنده: رضا دشتی برنجه - ۱۳٩۱/۱/۱٥

شکوه شکوفه های بهاری وتغییردرهستی وجود نشانگر آغازی دوباره است  شروع سال 91برشما دوست ارجمندم مبارک وشادی آور وبابرکت باشد

مطالب قدیمی تر »
رضا دشتی برنجه
زادگاهم شهر تکاب است ودوستش دارم خوشحال میشم دوستان وهمشهری هایم در خصوص وبلاگ ومطالبش نظر دهند
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :